Italië Tips: De Favorieten van de Nederlandse Pers

Alle producten op Dolcevia worden onafhankelijk geselecteerd door onze redactie. We kunnen echter een vergoeding ontvangen van retailers en/of via aankopen via deze links.

Je gaat zo acht interviews binnenwandelen die we door de jaren heen hebben gevoerd met een bont gezelschap Italië-kenners: correspondenten, kunstenaars, schrijvers, dwalende journalisten en mensen die al decennia tussen cappuccino en chaos balanceren. Het zijn stemmen die Italië niet alleen beschrijven, maar het onder de nagels hebben zitten. 

Vind mooie hotels in de buurt

Bekijk direct hotels op de kaart en vergelijk ligging, prijs en sfeer.

Bekijk hotels

Van: – Ben van der Velden, die Rome niet alleen heeft bereisd maar jarenlang beroepsmatig heeft ontcijferd, tot Rosita Steenbeek, die zich met dezelfde souplesse door het Romeinse sociale weefsel beweegt als door de literatuur, via – Eppe de Haan, die de ziel van Pietrasanta al heeft uitgehouwen voordat je er een espresso kunt bestellen, en Maarten van Aalderen, die Italië’s politieke en sociale zenuwstelsel kent als een organist zijn toetsen. Ook de jongere stemmen komen voorbij: – Eveline Rethmeier, die Italië’s actualiteit levend houdt voor miljoenen kijkers,  Simeon Kanis, die al jaren de toeristische aantrekkingskracht van het land fileert en opnieuw kadreert,  Elke Verkimpen, die Italië volgt met de nieuwsgierige blik van een sportjournalist,  en zelfs een kleine uitstap naar Raoul de Jong, die op geheel eigen wijze Italië in perspectief zet. Samen vormen ze geen ‘collectie verborgen pareltjes’ (dat soort taal laten we graag aan vastgoedmakelaars), maar een verzameling persoonlijke waarheden. Soms elegant, soms ironisch, soms pijnlijk herkenbaar. Maar altijd authentiek. Laat je meenemen. Niet om het beste van Italië te leren kennen, maar om te ontdekken hoe Italië voelt voor mensen die het al jaren niet meer kunnen loslaten al zouden ze het soms dolgraag willen.

De Italiaanse Ziel: Culturele Inzichten en Observaties

Om Italië werkelijk te ervaren, is een begrip van de culturele onderstroom essentieel. Het is het 'waarom' achter de passie, de schoonheid en de schijnbare chaos. Dit deel verkent de Italiaanse mentaliteit, gebaseerd op dagelijkse observaties van degenen die er wonen en werken, en biedt een sleutel tot het ontsluiten van een rijkere reiservaring. De relatie met Italië is vaak een paradoxale, treffend omschreven door correspondent Eveline Rethmeier als een "haat-liefdeverhouding". Deze schijnbare tegenstrijdigheid – het vinden van rust te midden van chaos – vormt de kern van de Italiaanse ervaring. Het is een cultuur die tegelijkertijd een immense warmte en gastvrijheid omarmt, zoals opgemerkt door Eppe de Haan en Eveline, terwijl ze een diepgeworteld institutioneel wantrouwen koestert, een observatie van Maarten van Aalderen. Het is het land van de briljante improvisatie, gevierd door Rosita Steenbeek, waar "je afspraken maakt voor dezelfde dag, maar ook de thuisbasis van de bureaucratische 'arabesk' die zo perfect is beschreven door Ennio Flaiano, waar de kortste weg tussen twee punten nooit een rechte lijn is". Toch, zoals kunstredacteur Ben van der Velden aangeeft, heeft het leven, "hoe moeilijk het ook kan zijn, altijd iets ontspannends". De verbindende kracht in deze prachtige paradox is de absolute centrale rol van menselijke connectie, het vaakst uitgedrukt rond de eettafel, die, zoals Steenbeek opmerkt, "altijd een feest is".

Deze culturele rijkdom is niet abstract; zij wordt dagelijks beleefd op de pleinen, in de restaurants en in de landschappen die Italië definiëren. Maar jij bent misschien op zoek naar concrete plaatsen waar deze ziel het meest voelbaar is. Nu je weet waaróm Italië zo werkt, is het tijd voor het waar. Wat volgt is geen atlas met stipjes, maar een doorgegeven route: plekken die onze correspondenten, kunstenaars en dolende experts je bijna toevallig vertellen aan tafel, ergens tussen de tweede espresso en de rekening. Van de Alpen tot aan Sicilië, dit is hun Italië - met voorkeuren, obsessies en eerlijke kanttekeningen.

Noord-Italië, waar Italië voor het eerst serieus wordt

Noord-Italië is zo’n regio waar je na vijf minuten al denkt: dit land heeft meerdere persoonlijkheden, en ze ruziën niet eens. Je vindt er de ingetogen klasse van Piemonte, de verticale chaos van Ligurië, de waterlogica van Veneto en het gastronomische zelfvertrouwen van Emilia-Romagna. Vier werelden in één treintraject.

Piemonte – truffeladem, wijnzenuwen en de elegantie van understatement

Piemonte heeft nooit de behoefte gehad om zich op te dringen. Het weet precies wat het waard is en dat proef je. In Turijn, waar de arcades de regen voor je tegenhouden en Piazza San Carlo een soort openluchtfoyer van elegantie vormt, voelt alles net wat gecultiveerder (dank aan Ben van der Velden voor die blik). De stad heeft bovendien koffiehuizen waar de tijd eerder vertraagt dan tikt, Caffè Torino blijft favoriet (Simeon Kanis had groot gelijk maar ik prefereer nog altijd Baratti & Milano).

Zodra je de stad uit rolt, opent zich een van de mooiste wijnlandschappen van Europa. Langhe, Monferrato en Roero zijn UNESCO op z’n best: heuvels die zo perfect geribbeld zijn dat je zou zweren dat iemand ze heeft geföhnd. Simeon Kanis kreeg hier gelijk in álles.  Alba hoort erbij (Ben van der Velden). En iets verderop ligt Lago d’Orta, het lievere, zachtere broertje van Lago Maggiore perfect voor wie rust zoekt maar geen zin heeft om dat hardop te roepen (Simeon).

Het hoogtepunt? Een bezoek aan Castello Grinzane Cavour, waar Ben van der Velden vertelt dat hij ooit witte truffel at die hem voor tien minuten volledig stil kreeg. Dat zegt genoeg.

Wie wil blijven slapen: Tenuta Monvillone in Cereseto, waar de familie Conti nog steeds doet alsof tijd een lokale suggestie is. En dat werkt.

Ligurië – steile dorpjes, diepe borden, en een havenstad die je test en beloont

Ligurië is eigenlijk één groot geologisch experiment dat wonderlijk genoeg succesvol is. De Cinque Terre blijft een toneelstuk dat je minstens één keer gezien moet hebben (Marc Uyttenhove). Ja, het is iconisch. Ja, iedereen zegt het. En nee, we gaan het niet anders noemen. Maar wie verder kijkt dan de ansichtkaart vindt Genua: een stad die je nooit in één dag kunt begrijpen, maar die Eveline Rethmeier meteen in haar hart sloot zoals yours truly dat deed in 2018. De caruggi, de steegjes, vormen een doolhof, waar geschiedenis, eten en willekeurige katten door elkaar lopen. Helaas is haar favoriete restaurant Pintori in het oude centrum van Genua nu gesloten, maar volgens mij zou ze de volgende tip ook wel goedkeuren, een favoriet van niemand minder dan Ilja Pfeijffer en mijn vriendin van A Small Kitchen in Genoa, Enrica Monzani ).

Veneto – het theaterstuk dat weigert afgelast te worden

Veneto is een regio van schoonheid die je bijna verdenkt van aanstellerij, maar ze kan er niets aan doen. Venetië blijft onweerstaanbaar, zelfs als je zégt dat je alleen gaat om te “kijken hoe het nu weer is”. Marc Uyttenhove oud-redacteur van HLN Reizen en Elke Verkimpen van de blog Scritto Foli zijn het hier, verrassend eensgezind, over eens. Wie slim is, dwaalt richting Cannaregio (tip van Maarten van Aalderen): een wijk waar het leven doorgaat zonder dat het op Instagram hoeft. Voor kleur en vakmanschap pak je de boot naar Murano en Burano (Eppe de Haan en Elke Verkimpen knikten synchroon volgens mij).

Wie Prosecco niet alleen wil drinken maar ook wil begrijpen, rijdt door de heuvels tussen Valdobbiadene en Conegliano. Simeon Kanis was lyrisch en hij overdrijft nooit in hoofdletters.

Licht cultureel programma? Caffè Florian, een instituut (volgens Simeon).  San Giorgio Maggiore, Palladio zoals hij bedoeld is (Eppe).

Eten in Venetie?

Slapen in de Veneto volgens onze experts

Duca di Dolle in Rolle, uitzicht op wijnranken inbegrepen (Simeon) of een stijlvol oud hotel op het Lido di Venezia (Maarten). 

Emilia-Romagna – waar de tafel regeert

Voor Emilia-Romagna is het leven simpel: als het eten goed is, is alles goed!  Bologna is voor Ben van der Velden een stad die je nooit teleurstelt en hij kent teleurstelling van dichtbij, als voormalig Rome-correspondent. Het diner neem je bij Restaurant Diana, waar niets modern hoeft te zijn om fantastisch te blijven. Overnachten doe je in Al Vecchio Convento in Portico di Romagna (Simeon Kanis), waar gastvrijheid nog iets ambachtelijks heeft.

Midden-Italië – het hartgebied waar Italië zichzelf opnieuw uitvindt

Midden-Italië is het culturele middenrif van het land: hier liggen de kunststeden, de heilige heuvels, de wijnlijnen, de dorpen die je ziel iets influisteren wat je pas dagen later begrijpt. Toscane en Umbrië doen het met stilte en schoonheid, Rome met bombast en nonchalance. En ergens tussendoor vind je Le Marche en de Abruzzen, waar Italië zichzelf nog niet aan de massa heeft verkocht.

Toscane – het eeuwige affiche dat in werkelijkheid nóg beter is

Iedereen denkt dat hij Toscane kent. Maar Toscane laat zich pas zien wanneer je de toeristische piekken overslaat en iemand je meeneemt die er thuis is.

Dat begint in Florence, waar Eppe de Haan en Maarten van Aalderen allebei hetzelfde fluisteren: “Ga in de maanden dat niemand luistert.” Buiten het hoogseizoen ademt de stad eindelijk normaal. Het Bargello en het San Marco Museum zijn hun refuges - plekken waar de renaissance zachter klinkt dan elders.

Eppe heeft ook zijn eigen pantheon: het Marino Marini Museum, een plek die volgens hem schromelijk wordt onderschat. En als iemand die in Pietrasanta werkt zegt dat iets te weinig wordt bezocht, dan luister je.

Pietrasanta zelf is een wereld op zich: een stadje waar de lucht bijna naar marmerstof lijkt te ruiken. Beeldhouwers, gieterijen, ateliers: Eppe kent elke steen. Wie zijn Toscane wil begrijpen, begint hier. Verder naar het zuiden ontvouwen de Chiantistreek, Cortona, Arezzo en Lucca zich als oude vrienden van Marc Uyttenhove en Elke Verkimpen. Lucca blijft zachtaardig charmant; Arezzo heeft die heerlijke maandelijkse antiekmarkt waar je dingen koopt die je niet nodig hebt maar nooit zal vergeten. En voor wie nog twijfelt of Toscane ook écht leeft: Elke adviseert gewoon een wedstrijd van Fiorentina. Niets zo Toscaans als het stadionvolk dat in koor zucht als de bal het doel mist.

Eten in Florence volgens onze Italiekenners:

Zaza (Eveline Rethmeier) . 

Liefst in de buurt van het Santo Spirito plein bijvoorbeeld Il Santo Bevitore (Simeon Kanis). 

Albergo Pietrasanta als je stijl wilt (Eppe).

Hotel Palagi als je stijl wilt maar niet te duur.

Villa di Piazzano (Cortona)

Palazzo Alexander (Lucca)

Le Due Volpi (Vicchio), dat Elke zonder enig voorbehoud “perfect” noemt.

Umbrië – stilte met smaak

Umbrië is het soort regio dat niet schreeuwt, en daarom blijft hangen. Simeon Kanis noemt het “magisch en sereen”, en dat is nog bescheiden uitgedrukt. Het is Toscane zonder het theater; de bergdorpjes lijken ontworpen voor mensen die willen verdwijnen. Montone is klein en precies goed (Elke Verkimpen). Montefalco is een plek waar tijd iets anders betekent (Simeon).

Eten doe je bij Ristorante Del Sole in Perugia—simpel, klassiek, en precies goed.

Slapen?

La Palazzetta del Vescovo, waar Marc Uyttenhove vooral voor het eten komt en I Mille Ulivi in Montefalco, waar de familie Ritucci je volgens Simeon uiterst gastvrij ontvangen.

Lazio – Rome en alles wat Rome probeert te overtreffen

Rome is het soort stad waar iedereen al een mening over heeft, maar gelukkig ook mensen wonen die er dagelijks doorheen bewegen zonder hun verstand te verliezen: Ben van der Velden, Eveline Rethmeier, Maarten van Aalderen, Rosita Steenbeek. Het Pantheon blijft onverslijtbaar Rosita en Eveline zouden er rustig in kunnen wonen, grapje. Daaromheen ligt een Rome dat je alleen ziet als je je laat leiden: Palazzo Farnese (Ben),  Santa Maria in Trastevere (Simeon), het eeuwige podium van het Forum (Rosita). Elke Verkimpen gooit er nog een praktische tip bovenop: neem een fiets. Dat lijkt levensgevaarlijk, maar het levert meer Rome op dan je denkt.

Eten in Rome? Een hoofdstuk apart

Il Brigantino en Chicco di Grano voor pizza (Maarten),  Grotte del Teatro di Pompeo en Grappolo d’Oro Zampanò voor klassiekers, Fortunato vlak bij het Pantheon voor een maaltijd die elegant blijft doen alsof ze niet elegant is, Il Margutta voor wie vegetarisch wil zonder dat het als een straf voelt (Rosita), en dan die verrukkelijke, zwaar gevulde koek bij Boccione in het Ghetto - Rosita Steenbeek’s heilige graal! 

Foto: Gambero Rosso

Slapen in Rome?

Hotel de Russie, waar je net zo makkelijk komt voor de binnentuin als voor de kamers volgens Rosita Steenbeek.

Le Marche & Abruzzen – Italië dat nog niet uitgelegd is

Voor reizigers die houden van schoonheid zonder de bijsluiter, zijn Le Marche en de Abruzzen een cadeau.

De Abruzzen blijven voor Eveline Rethmeier een liefdesverhaal tussen ruigheid en menselijkheid. De dorpjes liggen er stil bij alsof ze iets weten wat wij niet weten. Teramo wordt door zowel Eveline als Ben genoemd, en Ascoli Piceno is een stad met een plein dat altijd mooier is dan je verwacht.

En dan heb je Santo Stefano di Sessanio een plek die zo oprecht is dat je automatisch zachter praat (Eveline).

Slapen doe je in het Albergo Diffuso Santo Stefano, waar je het gevoel hebt dat de tijd opnieuw is uitgevonden. In Le Marche ligt Villa Colle Pere (Simeon Kanis), een plek met uitzicht dat absurd genoeg eigenlijk betaald zou moeten worden door UNESCO.

Zuid-Italië & de Eilanden – waar Italië helemaal loskomt

Het zuiden is een andere wereld. Het licht is feller, de smaken intenser, de humor droger, en de geschiedenis zo gelaagd dat je het gevoel krijgt dat elke ruïne je iets wil vertellen maar eerst wil weten of je een espresso hebt gehad.

Hier kom je de rauwe warmte tegen die Italië zijn ziel geeft, en volgens onze kenners begint dat voor velen in Campania en eindigt het op eilanden die eigenlijk continenten zijn.

Campania – Napels, de Amalfi-droom en het eiland dat geen introductie nodig heeft

Napels is een stad waar Maarten van Aalderen nooit omheen draait: onderschat, misbegrepen, maar levend op een manier waar noordelijke steden jaloers op zouden moeten zijn. De energie van Napels is niets minder dan een natuurverschijnsel de Vesuvius van de straat.

Van hieruit slingert de weg langs de Amalfikust, een toneel waar je elke tien minuten moet stoppen om je ogen even te laten bijkomen. Ravello blijft volgens Maarten een van de mooiste adempauzes van Italië.  Positano en Sorrento behoren tot de persoonlijke favorieten van Elke Verkimpen, die zich daar net zo thuis voelt als in een sportstadion, maar dan met betere uitzichten. En dan is er Capri. Maarten hoeft het niet eens meer toe te lichten je gaat erheen, je valt stil, en dat is het.

Wat je moet doen: Elke zweert bij een boottocht rond Capri, met een stop bij de Blauwe Grot, want sommige toeristische klassiekers mag je gewoon niet overslaan.

Waar je eet?

In Napels: Pizzeria Trianon da Ciro, waar pizza geen gerecht is maar een levensfilosofie (Simeon Kanis).  Aan de kust: L’Antica Trattoria in Sorrento en Fattoria La Tagliata in Positano (Elke Verkimpen).

Waar je slaapt:

In Napels het iconische Hotel Vesuvio Ben van der Velden heeft nog nooit iemand gehoord die daar spijt van had.  In Positano het legendarische Il San Pietro di Positano (Marc Uyttenhove). In Sorrento Hotel Villa Garden, geroemd om uitzicht én service (Elke). 

Puglia & Calabrië – puurheid met karakter

Zodra je de hak van de laars binnenrijdt, verandert de architectuur, het eten, de geur van de lucht zelfs. Puglia is het land van de trulli die bekoorlijke, bijna sprookjesachtige huisjes die Marc Uyttenhove altijd weer weten te verleiden. De streek is witgekalkt, warm, en verrassend eerlijk in wat ze te bieden heeft. 

Eten? Al Primo Piano in Foggia, een recente vondst van Ben van der Velden, en meteen een favoriet. 

Calabrië is minder zacht, meer temperament.

Marc zweert bij de Tartufo nero van Pizzo, een dessert dat eerder klinkt als een bedreiging maar eindigt als een romance.

Sicilië – een eiland dat weigert zich als eiland te gedragen

Sicilië is geen bestemming, het is een werkelijkheid op zichzelf. Ben van der Velden blijft terugkomen naar Palermo, een stad die leeft alsof ze door drie goden tegelijk wordt geregisseerd. Verderop ligt Taormina, dat Marc Uyttenhove een “topbestemming” noemt met de nuchterheid van iemand die heel Italië al heeft gezien. Maar de echte schatten liggen in het oosten: Noto, Modica, Ragusa en Siracusa barok die je niet alleen ziet, maar voelt. Simeon Kanis noemt ze zonder aarzeling “heel bijzonder”, en hij heeft nooit last gehad van adjectiefinflatie.

Doen:  Palazzo dei Normanni in Palermo (Ben). De vismarkt van Catania, waar Eveline Rethmeier ooit heen ging en er nog steeds over praat alsof het een natuurdocumentaire was.
Ortigia, het hart van Siracusa en een plek waar de tijd rare dingen doet (Simeon). 

Eten: Pasta alle Sarde, Maarten van Aalderen’s Siciliaanse liefde anjovis, venkel, pijnboompitten, rozijnen… een gerecht dat het complete Sicilië in één bord samenvat...

Foto : La Cucina Italiana

Sardinië – glamour langs de kust, traditie in het binnenland

Sardinië is een eiland met een dubbel paspoort: Aan de kust: de glans van de Costa Smeralda (Marc Uyttenhove), waar waterkleuren bestaan die grafisch ontwerpers doen huilen. Landinwaarts: soberheid, traditie en landschappen die je op een vreemde manier nederig maken. Bosa, met zijn pastelkleurige huizen en rustige ritme, is volgens Marc een niet-te-missen stop. Het voelt als een dorp dat geen haast heeft en dat jou hetzelfde gunt.

La Cucina Italiana – het menu dat onze experts voor je zouden bestellen

Je kunt Italië per regio verkennen, per landschap, per kunststroming, per politieke nachtmerrie maar uiteindelijk komt alles toch uit bij de tafel. Volgens onze kenners is de Italiaanse keuken geen verzameling recepten, maar een soort parallel communicatiesysteem: mensen praten door middel van gerechten. En vaak zeggen ze meer met een bord pasta dan met een vergadering van zestig minuten.

Uit alle gesprekken en interviews hebben we een lijst van persoonlijke favorieten gedestilleerd. Niet de usual suspects, maar de gerechten die deze correspondenten, kunstenaars en Italië-liefhebbers zelf zouden bestellen ook als er niemand meekijkt. Zie het als een kaart van smaken: een menu dat je door heel Italië loodst, gerecht voor gerecht, van knapperige antipasto tot zachte dolce.

Het menu