Oogsten op een helling in Liguria

Wist je dat er 3,5 miljoen Italianen onder de rook van een slapende of actieve vulkaan wonen, waarvan duizenden zelfs direct gevaar lopen bij een uitbarsting? Of dat tientallen wijngaarden op steile hellingen aan zee liggen waarvan de druiven alleen met halsbrekende toeren kunnen worden geoogst? En honderden dorpen en steden die met particulier initiatief hun waardevolle erfgoederen in stand weten te houden?

Italië is een land van tegenstellingen. Natuurlijk horen we de jubelzangen van Italie liefhebbers over mooie dorpjes en zien we foto´s van prachtige vergezichten en middeleeuwse straatjes zonder verder enige vorm van kritiek. Om dan aan de keerzij de ongelofelijke verhalen over discriminatie, moord en doodslag, verwaarlozing en verpaupering van steden te zien, veelal door de pers en niet in de laatste plaats de Italiaanse pers, over de straatstenen te zien gooien. Maar er is zoveel meer dat de aandacht verdient.

pzpuppies23

Geef ze vijf minuten en ze verrichten een wonder

Italianen zijn, misschien wel tegen wil en dank, de beste improvisators ter wereld. Geef je ze drie maanden om iets te organiseren dan komt er niets van terecht, geef ze vijf minuten en er komt meer voor elkaar dan je had durven hopen. Ze zijn meesters in het behelpen, genieën in het omzeilen van stupide regels en het openen van gesloten deuren. Ze zijn ook de scheppers van meer meesterwerken (per inwoner) dan welk land dan ook en hebben ondanks een historische lappendeken aan vechtende staatjes toch de wereld weten te veranderen. (Tip voor een leuk boek hierover: The Ingenious Italians).

De stille werkers van Lampedusa

Pietro Bartolo is de dokter die persoonlijk duizenden migranten op Lampedusa behandelde en autopsie deed voor de talloze drenkelingen. Hij heeft er een boek over geschreven ´Lacrime di sale´, dat nu in vertaling te krijgen is ´Tranen en Troost´. Hij vertelt "toen de eerste boot op Lampedusa aankwam in 1991 was het iets bijzonders. We hadden nog nooit zoiets gezien, 3 jonge jongens die in een klein bootje de zee hadden overgestoken en zich verscholen hadden in een in aanbouw staand hotel. Bouwvakkers vonden ze de volgende ochtend en dachten dat het Turken waren. Daarna werd het een steeds groter wordende stroom, boten met 10, 20, 30 mensen aan boord, het eerste opvangcentrum werd gebouwd al snel gevolgd door een tweede".

pietro bartolo lampedusa

Bartolo is in eerste instantie de dokter van het eiland, maar de kade waar ´s nachts de scheepjes aankomen wordt als spoedig zijn tweede huis, keer op keer de doden identificeren en de overlevenden eerste zorg en vaak ook emotionele steun verlenen. Dat gaat nu al 27 jaar zo. De politiek is er misschien nog niet uit, Europa heeft nog geen werkend plan, maar mensen als Pietro Bartolo en al zijn medewerkers op het eiland blijven, wat zij zien als hun menselijke plicht uitvoeren.

Het geheime leger

In WW2 bestond er een geheim leger van 62.000 Italiaanse families die geallieerde soldaten verborgen hielden en hielpen ontvluchten Honderden hebben het met de dood moeten bekopen, de fascisten executeerden velen die anderen hielpen te ontsnappen, nog meer werden gemarteld of afgevoerd naar Duitse concentratiekampen. Waarom komt dit nu in het nieuws? Er was opnieuw aandacht voor dit geheime leger nadat bekend werd dat honderden Italianen die een medaille van de Britse overheid zouden ontvangen, deze erkenning nooit hebben gekregen. Soms kom je op een dorpspleintje nog een klein bordje tegen, hier werden 5 of 10 of 12 inwoners omgebracht, alleen de oudsten herinneren zich dat nog. 

Zonder politie gaat alles goed

In het noord Italiaanse stadje Morsano, regio Friuli-Venezia Giulia wonen 2900 zielen. Sinds twee maanden heerst er totale anarchie, volgens de Italiaanse kranten, omdat de laatste politieagent met pensioen is gegaan en er geen plaatsvervanger werd aangesteld. De laatste keer dat de politie echt in actie moest komen dateert uit 2016 toen 6oo marihuana planten werden ontdekt. De inwoners houden zich voorlopig redelijk aan de wet, zelfs zonder toezicht op een enkele foutparkeerder na die via sociale controle door zijn medebewoners tot de orde wordt geroepen.

De opstandige burgervaders

Salvini is, zoals iedereen nu inmiddels wel weet, de Trump van Italië. De antimigranten leider haalt iedere dag de kranten wel en als er niets te melden valt, verzint hij wel iets. De antimigranten wetgeving die hij vorig jaar door het parlement sleepte is diverse burgemeesters in het verkeerde keelgat geschoten en die lappen openlijk de volgens hen onconstitutionele wet aan hun laars. Wat begon met Leoluca Orlando, de burgemeester van Palermo, heeft nu navolging gekregen en ook de burgervaders van Napels, Florence, Messina en Reggio Calabria rebelleren tegen de extreme regels van Salvini. Zij weigeren de migranten centra te sluiten en de bewoners op straat te zetten, zoals deze week in een dorp bij Rome gebeurde met het argument dat het niet alleen onmenselijk is maar dat het tegelijk criminaliteit in de hand werkt. Salvini is kwaad zoals alleen een Trump surrogaat kwaad kan worden en strooit de ene na de andere tweet met verwensingen en dreigementen de wereld in. De burgemeester van Napels, Luigi de Magistris, is zelfs zo ver gegaan om het NGO schip Seawatch in de haven te verwelkomen, en ook de andere rebellerende burgemeesters hebben laten weten vluchtelingenschepen in de havens toe te laten. Wie het gaat winnen? Gaat Salvini al deze ´sindaco´s´ onder huis arrest zetten zoals hij deed met Domenico Lucano, de voormalige burgemeester van het Calabrische dorp Riace, waar een succesvol experiment met migranten door Salvini om zeep werd geholpen?

De milieu vechters

Hunting Pollution by Iena Cruz

Rome is een van de vuilste steden van Italië, al eeuwen, maar daar is de laatste decennia de luchtvervuiling bij gekomen. Milieu organisaties in Italië zijn heel actief en hoewel bijna altijd particulier initiatief doen ze een hoop werk van het verwijderen van stickers en graffiti tot het jaarlijks schoonmaken van de stranden. Ostiense, een wijk waar ik vaak kwam toen ik in Rome woonde, ligt in het verlengde van Garbatella. Waar Garbatella vooral bohemiens aantrekt, is Ostiense het gebied waar in de oude magazijnen langs de spoorbaan vooral reclamebureaus en marketing jongens zich lijken te vestigen. Hoe dan ook, de twee wijken zijn vooral bekend om de vaak monstergrote muurschilderingen, kleurrijke streetart die overal te vinden is. De laatste grote mural die er bijgekomen is, is van Federico Massa afkomstig uit Milaan, die werkt onder de naam Iena Cruz en zich vaak met milieu themas bezighoudt. In Ostiense werd door hem gebruikt gemaakt van anti-smog verf genaamd Airlite, ook een uitvinding van een Italiaans bedrijf, dat de nitrogenoxide afbreekt die het verkeer uitstoot. De mural van een vogel met een vis in zijn bek heet ´Hunting pollution´ en is te vinden op de hoek van de Via del Porto Fluviale en de Via delle Conce.

Oogsten op hoog niveau

De pittoreske wijngaarden tegen de steile hellingen van de kust van Italië zijn een lust voor de lens, of het nu in Cinque Terre is of in Campania. Fotografeer je met smartphone of getelelenste Nikon de over de kliffen hangende druiven, je stelt maar zelden de vraag hoe die druiven geoogst worden. Laat me je verzekeren, dat gaat met het nodige gevaar voor eigen leven. Geen wonder dat de wijnen uit deze streken wat duurder zijn dan die uit de uitgestrekte wijngaarden in Puglia of Toscane, de productie is trouwens ook erg klein.

De Protezione Civile

Zoals eerder gezegd Italianen zijn meesters in het mogelijke doen in onmogelijke omstandigheden en dat wordt keer op keer bewezen bij nationale rampen, aardbevingen of overstromingen. Het land heeft in alle uithoeken vrijwilligers organisaties die hun werk zeer serieus nemen. (Er wordt gefluisterd dat het land zonder vrijwilligers niet zou kunnen bestaan). Bij een ramp wordt bij wijze van spreken op een fluitje geblazen en in een mum van tijd zijn van overal in het land de hulptroepen al onderweg. Ambulance diensten b.v. worden voornamelijk door vrijwilligers uitgevoerd. Reddingshonden die slachtoffers onder het puin vandaan halen of die mensen van verdrinkingsdood redden worden getraind en zijn eigendom van vrijwilligers. Bij de ramp met de Morandi brug in Genua werden honderden mensen dakloos, merendeels waren dat trouwens migranten families. Hoewel de overheid voor huisvesting zorgt, zijn die mensen alles kwijt. In korte tijd werd een actiegroep opgericht die de bevolking aanmoedigde kleding en meubels te verzamelen om de slachtoffers te helpen met groot succes. Let wel, deze actiegroepen hebben zelden een officieel bestuur met prominenten, want dan komt er niets van terecht. 

Libera Terra: het gevecht tegen de mafia begint thuis

libera terra2

Daar waar land en bezittingen worden geconfisqueerd van de georganiseerde misdaad komt de organisatie Libera Terra in actie. Het is deze vrijwilligers organisatie die jongeren een nieuwe kans geeft om hun leven op te bouwen zonder voor de mob te hoeven werken. Libera Terra is in een aantal jaren uitgegroeid tot een succesvolle productie maatschappij van olie, wijn, peulvruchten en andere levensmiddelen op de in beslag genomen bezittingen en verkoopt in eigen winkels maar ook via de COOP supermarkt keten. Als het een Libera Terra label heeft weet je zeker dat het product mafia-vrij werd geproduceerd.

Aanbevolen gerelateerde links

Libera Terra: de zoete smaak van legaliteit Libera Terra: de zoete smaak van legaliteit
De strijd tegen de Mafia (Sicilië), de Camorra (Napels) en Ndrangheta...
Hoe herken je een Mafioso Hoe herken je een Mafioso
en andere brandende vragen die een doorsnee toerist aan Sicilië en met...
Andrea Vreede | Een luxe hotel voor vips en maffiosi Andrea Vreede | Een luxe hotel voor vips en maffiosi
Het ligt aan de Via Roma, midden in het bruisende hart van de Siciliaanse...
Montefegatesi en Barga, de Garfagnana Montefegatesi en Barga, de Garfagnana
Ik heb een winter in de Garfagnana gewoond. Een niet geheel, zoals ze dat...
Het Ultratrail van de Riviera di Levante Het Ultratrail van de Riviera di Levante
Het landschap tussen de Riviera di Levante en La Spezia valt niet los te...
Aardbeving Italie - waarom komt het voor in de streek Umbria, Marche en Abruzzo Aardbeving Italie - waarom komt het voor in de streek Umbria, Marche en Abruzzo
De aardbeving van 24 augustus in de Apennijnen van centraal Italië...

Zoek je een verblijf in Italië?

Ontdek onze aanraders! Kies uit honderden hotels, agriturismi en B&B's in Italië

Regio

Verfijn op Plaats

Boek je verblijf met Booking.com

Booking.com

Hiermee steun je Dolcevia.com, het werk van onze schrijvers en journalisten en uiteraard ook SLOW toerisme naar Italie! Dolcevia.com werd in 2008 opgericht en is 100% onafhankelijk, we hebben als doel gevarieerd en zo objectief mogelijk informatie te geven over Italie.