Grazende schapen bij Manciano in Toscane
Grazende schapen bij Manciano in Toscane

In de reeks met onvergetelijke dorpen ditmaal de duizend jaar oude gemeente van Manciano, Het ligt in een glooiend, groen, nog ongerept gebied van Toscane. Een hoekje in de provincie Grosseto met olijfboomgaarden waartussen prachtige middeleeuwse dorpjes liggen en een van de meest geneeskrachtige thermale bronnen van Italië: Saturnia

 Manciano

Het kasteel 'Cassero', nu het stadhuis, ligt in het historische centrum van het dorp, een imposant bouwwerk gebouwd op een rots van grijs zandsteen. Het iconische gebouw staat hier al sinds de twaalfde eeuw en werd rond 1416 uitgebreid gerestaureerd. Dit is een mooi uitgangspunt voor een verkenningstocht door de streek, vanaf de panoramische toren, gebouwd in 1935, kun je genieten van een adembenemend uitzicht over de Maremma en de eilanden van de Toscaanse Archipel, met een uitzicht dat, op bijzonder heldere dagen, reikt tot aan Corsica.
Montemerano (een van de Borghi piu belli d'Italia), dat deel uitmaakt van de gemeente Manciano, is een charmant dorpje dat op een heuvel ligt, omringd door eeuwenoude olijfbomen en het prachtige landschap van de Maremma. Het perfect bewaarde historische centrum wordt omringd door hartvormige muren: het gebeurt vaak dat verliefde stelletjes deze plek uitkiezen om een paar romantische uren door te brengen. De kerk van San Giorgio uit de 14de eeuw is opmerkelijk,  zowel voor de architectuur als voor de kunstwerken die het interieur van de kerk versieren.

Stadspoort Montemerano

Saturnia 

Als je de warmwaterbronnen van Saturnia nog niet kent, dan ben je volgens mij in de minderheid.  Foto's van deze bronnen doen het nog steeds goed als publiekstrekker vooral op Instagram, het zijn zeker de meest beroemde warmwaterbronnen in Italië en misschien wel ter wereld. Wat niet iedereen weet is dat Saturnia deel uit maakt van de gemeente Manciano en dat Saturnia oorspronkelijk de naam droeg van de watervallen van Gorello. De plaats waar de bronnen zich bevinden is natuurlijk ontstaan door de waterval van zwavelhoudend water uit de duizendjarige bron van Gorello. De kracht van het water dat via de waterval naar beneden stroomt, heeft in de loop der eeuwen grote waterpoelen geslepen in het onderliggende gesteente waardoor natuurlijke zwembaden zijn ontstaan. De bronnen van Saturnia blijven een daverend spektakel van stoom boven het lichtblauwe water, volledig omgeven door de natuur.

De warmwaterbronnen van Saturnia in Toscane

Fietsen

In 2020 bij de doortocht van de derde etappe van de Tirreno-Adriatico, werd in Saturnia de zogenaamde 'piratenmuur', gewijd aan Marco Pantan (een Italiaanse wielrenner). De grote wielerkampioen verbleef in Saturnia om te herstellen na een blessure, maar hij is nooit vertrokken, hij heeft hier zelfs een huis gekocht.  De zogenaamde piratenmuur is een stuk weg van 3 km en 250 meter met helling van 22 graden, de weg leidt van Terme di Saturnia naar Poggio Murella, een ander gehucht dat bij de gemeente Manciano hoort. Op iedere 500 meter wijst een bordje op de graadmeter, aan het einde van de weg staat de piraat, gemaakt door plaatselijke ambachtslieden, pas dan mag je 250 meter op een rustiger tempo doorfietsen om in het centrum van de stad te finishen. 

De schapen van Manciano

In Poggio Murella een slaperig dorpje op 5km van de thermen vind je ook een bijzonder Romeinse ruïne tussen de wijngaarden en de cipressen  ligt hier de 'Castellum Aquarume', een monumentale Romeinse cisterne gebouwd in de eerste eeuw v. Chr. Om de cisterne te bereiken, rij je door het dorp Poggio Murella in de richting van het kerkhof en gaat je bij de splitsing rechtsaf. Het gewelfde bouwwerk is verdeeld in tien beuken, met tongewelven die worden ondersteund door vierkante pijlers, 8 meter hoog, 36 meter lang en 16 meter breed.  Aan de buitenkant wordt de cisterne ondersteund door een muur met talrijke steunberen, die als versterking fungeert. 

Castellum Aquarume

Gastronomisch feesten

Aardbeien, lamsvlees, slakken, saffraan en pici (een soort pasta die meestal wordt gebruikt voor cacio e pepe), het zijn maar een paar van de typische producten uit de streek van Manciano. Uiteraard worden de oogsten en jaargetijden uitbundig gevierd door prachtige festivals en zogenaamde sagre. Vermeldenswaard is ook de inmiddels historische activiteit van de Caseificio Sociale di Manciano, een landbouwvereniging die door 21 plaatselijke boeren werd opgericht in de jaren ´60. Ze produceren vooral kaas (van schapen- en koemelk) en andere zuivelproducten. Ben je kaasliefhebber dan kan ik je de verse en gerijpte schapenkazen, zoals de Pecorino Toscano DOP aanbevelen. In deze streek eet je vooral gerechten op basis van wild zwijn, acquacotta, ciaffagnoni en nog veel meer. Dit alles gaat natuurlijk vergezeld van de buitengewone witte en rode wijnen van de Maremma.

Giallerino gemaakt met saffraan

Wil je een van de gastronomische evenementen meemaken, dan zijn in augustus het Pici en het Saffraanfeest aan te raden. In de laatste week van mei wordt het Aardbeienfeest gevierd, dan is er nog het Lamsfeest tijdens de Paasdagen in San Martino sul Fiora. In Poggio Murella wordt het eerste weekend van juni de slak gevierd en half juli de lunghino, een plaatselijke handgemaakte pasta. De eerste tien dagen van augutus mag je niet missen want dan organiseert de gemeente 'diners onder de sterren' voor het Pensfeest. 

Voor de wijnliefhebber is er nog een groot evenement in het tweede weekend van september, de Cantine Aperte van Manciano, de kelders van het historische centrum zijn het hele weekend geopend en vrijwilligers bereiden typische lekkernijen uit  de streek om van te genieten bij een glas lokale wijn.

De omgeving van Manciano

 

Culturele evenementen

Naast gastronomische evenementen die er natuurlijk veel zijn, zijn er ook nog wat culturele evenementen die het vermelden waard zijn. Zoals het Manciano Street Music Festival, normaal duurt het 6 dagen maar wanneer het dit jaar plaatsvindt is nog onbekend. Ook in Saturnia worden in de laatste week van augustus en de eerste week van september concerten gegeven, variërend van jazz tot klassiek. Naast muziek is er een vrij onbekend maar vooral leuk filmfestival, het Filmfestival van Saturnia, het is een reizend evenement, iedere week is er wel ergens in de Maremma de 'Cinema under the stars'. Het festival legt zich vooral toe op korte films van over de hele wereld. Manciano heeft dan ook nog een eigen palio, het Palio delle Botti en is nog vrij jong (begonnen in 2010). Het vindt plaats op de laatste zondag van augustus wanneer zes wijken van Manciano het tegen elkaar opnemen door te rennen met grote vaten water. 

 

Pici met lamsragout en saffraan