Marsala - De poort van Allah ontwaakt
Marsala - De poort van Allah ontwaakt

Marsala ligt in de provincie Trapani op Sicilië en is een topaanrader voor de herfstvakantie, want in de zomer kunnen de temperaturen oplopen tot 40°C.  Persoonlijk was ik nooit een grote Marsala drinker (wie eigenlijk wel?), ik kende de wijn als een zoete kookwijn uit gerechten zoals kalfslappen in Marsalasaus -  maar suiker wordt schijnbaar alleen toegevoegd in de export versie. Bij aankomst in de barokstad Marsala was het in juli snikheet en dus een goede reden om een van de vele Marsala wijnproeverijen binnen te lopen voor wat verkoeling en een kleine slok om de proef op de som te nemen. De echte wijnliefhebbers maken natuurlijk ook een afspraak om wijn te proeven bij tophuizen als Donnafugata, Caruso & Minini of Cantine Florio in Marsala. 

Het pas gerenoveerde uitgaanscentrum  Antico Mercato

Na een lange periode van armoede, groeide de stad uit tot een welvarend wijnhandelscentrum en dat wordt snel duidelijk door een bezoek aan de binnenstad met haar vele eet- en uitgaansgelegenheden en straten met grote witte marmeren tegels die blinken als de kling van een zwaard. Marsala DOC is het antwoord van Italië op sherry en port. Het wordt gemaakt volgens een vergelijkbaar proces - net als sherry is het voornamelijk droog, hoewel de meeste mensen denken dat het zoet hoort te zijn. Het werd "uitgevonden" door een Brit. De eerste verrijkte Marsala in moderne stijl werd geproduceerd door John Woodhouse (zie hierboven in de foto), een achttiende-eeuwse Engelse koopman die het potentieel zag voor een nieuwe, winstgevende export in de stijl van Port.

Helaas is Marsala in de vorige eeuw op de markt gekomen als een zoete wijn om mee te koken, wat de reputatie heeft geschaad - pas nu maakt Marsala langzaam een comeback. De vergine stijl is de beste kwaliteit, hoewel superiore en superiore riserva ook heel goed kunnen zijn. Vecchio Florio Marsala Superiore Secco is het beste voorbeeld van de laatste, terwijl de Bartoli Vergine Riserva een van de weinige van dit soort is het wijnhuis produceert.. De Bartoli maakt nog steeds een niet versterkte Marsala, in de stijl voordat Woodhouse er was, genaamd Vecchio Samperi. Een must-have voor je kelder. Bron:  Great Italian Chefs

Marsala van goudkleurig (oro) tot de Vergine Soleras Stravecchio (rechts)

Waar kun je het best Marsala proeven? 

De Marsala wijn is bijzonder omdat deze nooit geproduceerd werd voor de Italiaanse markt, het smaakt een beetje naar sherry of een wat lichtere port. Het is in ieder geval een wijn met een vrij hoog gehalte aan alcohol 15-20% en valt nog steeds het meest in de smaak bij de Britten. Het heeft sinds 1969 een DOC status. Voor wie op doorreis is kan deze wijn in heel veel kleine wijnboetieks proeven, vooral rondom de Piazza Duomo van Marsala, maar voor wie meer tijd heeft is het beter om een afspraak maken voor een wijnproeverij bij een van de grote Siciliaanse wijnhuizen, een leuke ervaring vooral omdat de Sicilianen als geen ander gastvrij zijn.

Kalfslapjes in Marsala

Marsala wordt onder meer geproduceerd met de Grillo, Inzolia, Catarratto en Damaschino witte druivensoorten. De wijnen worden ingedeeld op basis van kleur, zoetheidsgraad, leeftijd van Goud (Oro) tot Vergine Soleras Stravecchio, deze hebben minimaal 10 jaar gerijpt. Marsala wijn werd traditioneel geserveerd als aperitief tussen de eerste en tweede gang van een maaltijd. Normaliter serveer je de drogere Marsala met wat Parmezaanse (extra-rijpe) kaas, Gorgonzola, Roquefort en andere scherpe kazen of met fruit of gebak bij kamertemperatuur. Maar een Siciliaan zou beledigd zijn als je niet tegelijkertijd alle Siciliaanse specialiteiten gaat proeven, zoals arancina met bolognesesaus, lokale pizza, focaccia, caponata, pesto van zongedroogde tomaten, pesto van pistachenoten, olijven tagliancozzi  etc. etc. 

Marsala proeven bij Donnafugata

Donnafugata

Het wijnhuis van Donnafugata wordt door kenners erkend als het topwijnhuis van Sicilië. Ze opereren in veel streken tot en met het eiland Pantelleria. Marsala wordt gezien als de hoofdzetel van de groep. Je kunt er van maandag tot zaterdag terecht voor wijnproeverijen met uitzondering van 1 en 2 november; 8, 24, 25, 26 en 31 december; 1, 2 en 6 januari; 1ste en 2de Paasdag; 25 april; 1 mei; 2 juni; 15 augustus. Rondleidingen en proeverijen vinden plaats om 11.00, 13.00, 17.00. Reserveren is verplicht.
Talen: Engels, Italiaans. Voor reserveringen Tel. (+39) 0923 724 245

Marsala Historic Cellars, Via Sebastiano Lipari, 18, Marsala Tel. +39 0923 724 263 - Email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  Website: https://visit.donnafugata.it/en/wineries/marsala

Cantine Florio 

De Duca di Salaparuta Groep is eigenaar van drie historische wijnmerken die Sicilië en Italië wereldwijd vertegenwoordigen: Corvo en Duca di Salaparuta, opgericht in 1824, en Florio, gelanceerd in 1833. Samengevoegd in één groep door de familie Reina, vormen de twee bedrijven vandaag de grootste particuliere wijngroep van Sicilië. 

Cantine Florio – Via Vincenzo Florio 1 – 91025 Marsala  Tel. +39 0923 781 305/317 - Email:  Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  -  
Website: https://www.duca.it/en/florio/ospitalita/  

Caruso & Minini

Caruso en Minini is een kleiner onafhankelijk wijnhuis met een lange traditie. Je kunt hier proeverijen vooraf reserveren inclusief 3 glazen en een lichte maaltijd met uiteraard veel Siciliaans ´streetfood. Kosten : € 18,- per persoon.

Caruso & Minini - Via Salemi, 3 – 91025 Marsala Tel. +39 0923 982356 - Email:  Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

De stad Marsala

Dit is mijn lijst van de beste bezienswaardigheden en activiteiten in Marsala.

  • Porta Garibaldi
  • Piazza Repubblica
  • Duomo van Marsala
  • Mercato Antico
  • Porta Nuova
  • Museum van Vlaamse tapijten
  • De zoutpannen en de lagune van Stagnone
  • Mozia en de Stagnone-eilanden
  • Rondleidingen door Marsala wijnmakerijen

De kelders van de Marsalawijn

Wat moet je zien in Marsala?

Naast de wijnhuizen en het wijnproeven is Marsala een heerlijk rustige stad met barokke architectuur en een kleurrijk verleden waarvan er genoeg overblijfselen te zien zijn. Hulde aan het gemeentebestuur van Marsala die je zonder zoeken eenvoudig en snel langs alle historische bezienswaardigheden leidt. Met duidelijke richtingaanwijzers en 'you are here' borden wordt alles stap voor stap, netjes uitgelegd aan de toeristen. Je hebt er ongeveer anderhalf uur voor nodig, langer als je alles ook van binnen wilt bekijken.

De historische binnenstad van Marsala is bereikbaar via grote stadspoorten, Porta Garibaldi aan de zuidkant van de stad, is het mooist en beroemd vanwege de doortocht van Giuseppe Garibaldi en zijn  leger van duizend op 11 mei 1860 en Porta Nuova. De Garibaldi poort heette oorspronkelijk "Porta di Mare" (Zeepoort), aangezien zij naar zee is gericht en werd in 1685 gebouwd in opdracht van de koning van Spanje om de stad meer aanzien te geven. Vroeger waren er nog twee poorten, en een gedeelte van de middeleeuwse verdedigingsmuur, Porta Mazara en Porta di Trapani ook bekend als "Porticella", ze zijn beiden verwoest maar de laatste wordt momenteel gerestaureerd en herbouwd met dezelfde oorspronkelijke blokken steen.

Porta Garibaldi

Porta Nuova aan de noordkant, is de tweede oude poort van Marsala. De poort werd gebouwd in 1790. Achteromkijkend vanaf de Porto Nuova zie je de prachtige kleine Cinema Impero, een klein roze gebouw uit 1920 en verbouwd rond de tijd van Mussolini, het bood plaats aan 600 toeschouwers. De voorgevel heeft twee hoge, inspringende zuilen die typisch zijn voor de monumentale smaak van de fascistische periode. Het interieur is nu verdeeld in een grote zaal, balkons en een galerij, die in totaal plaats bieden aan ongeveer 1200 toeschouwers. 

Cine Teatro Impero in Marsala

Aangezien het bouwwerk zich binnen het archeologisch park van Lilybaeum bevindt, werd het theater in 1986 door de regio Sicilië onteigend en vervolgens in 1994 in bruikleen afgestaan aan de gemeente Marsala, die de nodige restauratiewerkzaamheden verrichtte en het in juli 1997 weer voor publiek openstelde. Tijdens de renovatiewerkzaamheden werden mozaïekvloeren uit de 1e-2e eeuw na Christus ontdekt (op een ervan is een hert afgebeeld), die nu worden bewaard in twee kamers in de kelder, die van buiten de bioscoopzaal toegankelijk zijn. Tegenwoordig is het Teatro Impero een multifunctionele zaal, een podium voor talrijke culturele activiteiten, theatervoorstellingen en de huidige thuishaven van het concertseizoen van Marsala.

Marsala (de haven van van Allah) is natuurlijk ook een havenstad, gelegen in de provincie Trapani, op het meest westelijke puntje van het Sicilië. Vlak bij het centrum van Marsala liggen de ruïnes van Lilybaeum, een strategisch bolwerk van Cartagena, gevestigd door Himilco in 396 voor Christus. Marsala ligt aan de lagune tussen Punta Alga en San Teodoro, de grootse van zijn soort op het eiland Sicilië, en de vier eilanden: Mozia, Isola Grande of Lunga, Schola en Santa Maria. Het gehele gebied van Lo Stagnone is een beschermd natuurgebied. 

Chiesa Madre Parrocchiale di San Tommaso di Canterbury

De kathedraal van Sint Thomas van Canterbury is de hoofdkerk van Marsala. Het gebouw kijkt uit op de Piazza della Repubblica en de aangrenzende Via Giuseppe Garibaldi. Het is de grootste kerk van Marsala, en behoort tot het bisdom Mazara del Vallo dat valt onder het patronaat van Thomas Becket. Het plein en de trappen van de kerk zijn een geliefd ontmoetingspunt van het manlijke deel van de bevolking, die onder het genot van een sigaretje de lopende zaken van de dag bespreken (zoals het eten,voetbal of politiek). 

Chiesa Madre Parrocchiale di San Tommaso di Canterbury  - Duomo van Marsala

De zoutbanken van Mozia

De veerboot brengt je naar het eiland (€5 retour) en vaart langs uitgestrekte zoutpannen bezaaid met pittoreske windmolens met rode daken, die werden gebruikt om zeewater op te pompen. Er is een museum met een gerestaureerde windmolen. Lees meer over Mozia in dit artikel

De zoutbanken van Mozia

Parco Archeologico di Lilibeo of Lilybaeum

Jammer genoeg is er maar weinig over van het antieke Lilybaeum. De moderne stad heeft nog de vorm van een Romeins basiskamp wat ooit de grondslag was  en waarvan nog een paar overblijfselen te zien zijn. Later doopten de Arabieren de stad Marsala, wat komt van het Arabische 'Marsa Allah', de haven van Allah. 

Overblijfselen van Lilibeo in Marsala

Wat eet je in Marsala?

In 2020 is de Antico Mercato omgebouwd tot uitgaanscentrum en daar tref je nu veel bars en streetfood cafés. In restaurants vind je de typische streekgerechten, bijvoorbeeld viscouscous of pasta met zee-egels (als je het niet op de kaart vindt, moet je het vragen). Er zijn echter enkele gerechten die je niet mag missen: de sandwich met gefrituurde (zee)beignets, het cunzato brood, rianata trapaneze (een soort pizza), en de arancina (in de provincie Trapani worden ze in de vrouwelijke vorm van het woord genoemd). Voor wie iets zoets zoekt moet eens een brioche met gelato proberen, een frisse granita of de cassata siciliana. Bijna alle bakkerijen bereiden cunzato brood, een reusachtig half gebakken brood belegd met tomaten, oregano, kappertjes en zoute kaas. Zoek je een adresje om deze lekkernijen te proeven probeer bijvoorbeeld: Bar De Gaetano op het Piazza Garibaldi en bakkerij Vivona in de Via Bilardello bij het Piazza Matteotti .

Tip! Busiate da passeggio 

Het restaurant Busiate ligt aan een prachtig barok plein in het historische centrum van Marsala. Je hebt er binnen een paar minuten een heerlijke busiate pasta 'to go'.  De recepten zijn traditioneel voor de stad en het eiland Sicilië, zoals scharrelkip met Marsalasaus, zwaardvis met kerstomaatjes en munt,  sardines en wilde venkel, pistachepesto en ga zo maar door. 

Busiate is gevestigd in Marsala, via Cammareri Scurti 20. Dagelijks geopend van 10.00 tot 15.00 uur.

Tip! Finestra sul sale (raam op het zout), Ettore Infersa

Verblijf direct aan de zoutvlakte in de buurt van Mozia en Marsala, deze B&B biedt drie charmante kamers met houten balkenplafonds en stenen vloeren. Tweepersoonskamers vanaf € 80.  Tel. +39 0923 733003 Website: https://www.salineettoreinfersa.com - Gasten hebben gratis toegang tot het zoutmuseum.

  • Meer informatie: Marsala Tourist Information
  • Contactgegevens
  • Contrada San Leonardo
  • Marsala,
  • (TP)
  • Sicilië
  • Italië
  • Website: https://www.welovemarsala.com
  • Kaart ligging :