Als Indiana Jones op Sardinië | Museo Archeologico Nazionale

Sardinië is uniek, eigenzinnig, beeldschoon, extra-Italiaans vriendelijk en gastvrij, maar bovenal stok- en stokoud. Een kennismaking met de Nuraghe. Met Toon van Mierlo op onderzoek naar nieuwe oude culturen. Fotografie: Karin van Mierlo

Waar ligt dit?    Aanbieding Booking.com    Onze verblijfstips   Vakantiehuizen
Als Indiana Jones op Sardinië | Museo Archeologico Nazionale
Het weerbericht voor deze vakantiebestemming of vergelijk met vorig jaar. Een bijdrage door:Toon van Mierlo

Je kan er niet omheen. Al vanaf de eerste meters na de veerboot of het vliegveld proef je de eeuwen in het landschap. Mysterieuze torens domineren de heuvels en overal verwijzen bordjes naar geheimzinnige plaatsen als Necropoli, Tombe dei Giganti, Domus de Janas, of een Tempio a Pozzo. Ik ben mijn hele leven al een geschiedenisfreak, maar hier liep ik tegen een handvol culturen aan waar ik nog nooit van gehoord had. Zeg nou zelf: Bono Ighinu, Ozieri of Nuraghe maken, voor zover ik weet, geen deel uit van het gemiddelde middelbare school curriculum. Dat laatste volk duikt in elk reisgidsje over Sardinië op en we waren benieuwd wie dat nu waren en of de vermeende ophef erover niet een typisch Italiaans staaltje van overdrijving is.

Nuraghe Losa op Sardinië

De Nuraghe

Onze eerste kennismaking met de Nuraghe, een volk dat Sardinië bevolkte tussen 2000 en 500 voor Christus, vindt plaats bij Sa Sedda ‘e Sos Carros, ergens tussen Oliena en Dorgali. We parkeren de auto en volgen onze gids een kleine 10 minuten de berg op waar we, achter een roestig hek, een op het eerste gezicht typische, zoals vaak een wat teleurstellende, archeologische site ontwaren. Met gras overgroeide muurtjes van net geen meter hoog waar je, met wat moeite een soort van grondplan in kan ontwaren. Naarmate we echter door het complexje dwalen, luisterend naar het verhaal van Robin, onze gids, krijgt het geheel steeds meer vorm en begint de plek voor ons te leven. We staan te midden van de overblijfselen van een 3000 jaar oud waterheiligdom. Goed te zien is hoe, via verschillende bassins, het water (de vrouwelijke godheid) naar de centrale, ronde ruimte wordt geleid om vervolgens door middel van loden pijpjes uit de stenen koppen van gehoornde mannetjesdieren in een stenen bekken te spuiten. Als je dan weet dat de mannelijke godheid afgebeeld wordt als een stierenkop, laat ik de rest aan je eigen fantasie over.

Nuraghe Losa op Sardinië

Een reuzengraftombe

Toch wel enigszins onder de indruk, verlaten we de plek weer. Volgende stop: een Tomba dei Giganti, ofwel: een reuzengraf. Niet moeilijk voor te stellen dat mensen lang gedacht hebben dat hier reuzen begraven waren. Een twintigtal meter lange, hunebed-achtige structuur, die aan de zuidelijkste korte kant is afgesloten door een rechtopstaande, platte steen van zo’n 2,5 meter hoog. Onderaan de steen is een opening, als in een oversized hondenhok en aan weerszijden krommen twee kwartcirkels van opstaande kleinere stenen zich om een soort van voorhof. Van bovenaf gezien lijkt het hele grondplan zowel op een gestileerde stierenkop, als op een moederschoot.
Er begint ons iets te dagen en we vermoeden dat dit volk wel eens meer voor ons in petto zou kunnen hebben, dan onze afwezigheid van kennis over hen rechtvaardigt.

In de dagen die volgen veranderen onze vermoedens in zekerheid en daarna in pure bewondering.

Santa Christina, Sardinië

Wat betekenen al deze torens?

Het complex bij Nuraghe Losa, aan de snelweg naar Cagliari, is verbijsterend. Ondanks het feit dat een derde van de toren ingestort is, zijn de overgebleven twee verdiepingen van de nog altijd zo’n 12 meter hoge toren zwaar indrukwekkend. Zonder specie gebouwd, enkel door ingenieus stapelen, zijn er kamers met gewelfde plafonds, koepels, overdekte trappen en gangen in de dubbele muren. Dit alles is opgetrokken uit granieten blokken die soms wel van 25 kilometer verderop zijn aangevoerd! Ter herinnering: dit alles is tussen de 2500 en 4000 jaar oud!
Ooit moeten er zo’n 10.000 op het eiland gestaan hebben, waarvan er nu nog zo’n 7.000 het landschap domineren. Over de precieze betekenis en bestemming van de torens is nog veel onduidelijk. De vermoedens lopen uiteen van bevolkings- of machtscentra tot verdedigingswerken of iets religieus.
Niet ver van de toren bevindt zich Santa Christina, een ander waterheiligdom, dat in de grond is uitgegraven. Afdalen kan je nog steeds via een stenen trap die zo akelig precies is gebouwd, en schitterend subtiel gewelfd, dat een associatie met Egyptische bouwkunst zo gemaakt is. Beneden is nog steeds een waterbron die tijdens de equinox (als dag en nacht even lang zijn) precies beschenen wordt door de zon. Enige astronomische kennis had men dus ook al!

Bronzetti uit het Archeologisch Museum van Cagliari

Het archeologisch museum van Cagliari: een must see

Aangezien we op weg zijn naar Cagliari, kunnen we er niet omheen om daar een bezoek te brengen aan het archeologisch museum. Eenmaal binnen worden we definitief van onze sokken geblazen en zien we hoe onze kennis over de Nuraghe is verkregen. De Nuraghe kenden geen schrift, maar hebben een enorme schat aan kleine bronzen beeldjes nagelaten (Bronzetti) die heel veel vertellen over dit volk. Het is een schitterende verzameling van prachtig geabstraheerde figuurtjes die enorm tot de verbeelding spreken. Strijders, dieren, ambachten, votiefbeeldjes en alles op een manier vorm gegeven waar een hedendaagse beeldhouwer jaloers op zou zijn.

We leren dat de Nuraghe, behalve geweldige bouwers, ook zeevaarders en handelaren waren en uitstekende soldaten. Ze stonden in contact met Cyprus en de Myceens-Griekse beschaving en waren bij de Egyptenaren zeer gewild als huursoldaten. De Carthagers, toch niet de minsten, hadden twee invasies nodig om het eiland in hun macht te krijgen. Het eerste invasieleger werd rond 520 voor Christus volledig in de pan gehakt. Ook na de uiteindelijke overwinning bleef het door een guerrilla vanuit het binnenland nog lang onrustig. Een plaatselijke gewoonte overigens waar vrijwel alle bezetters na de Carthagers mee te maken zouden krijgen. Zelfs eind negentiende eeuw nog verzette de zogenaamde bandiet Corbeddu zich tegen onrechtvaardige landverdelingswetten. Het duurde jaren voor men hem te pakken kreeg.

Santa Catarina

Na al dit historisch geweld kan ik het niet laten om af te sluiten met een sappige en tot de verbeelding sprekende theorie voor de liefhebbers:
Journalist Sergio Frau, die schrijft voor La Repubblica, heeft luchtfoto’s laten maken van de torens en komt in 2002 tot de conclusie (die door wetenschappers niet direct afgewezen wordt) dat een tsunami de Nuraghe cultuur grotendeels verwoest heeft. Hij oppert verder, dat de torens, de torens van Atlantis zijn. Immers: losjes samengevat schrijft Plato dat voorbij de zuilen van Hercules (de straat van Sicilië, tussen Sicilië en Afrika, volgens Frau) het eiland Atlantis ligt, gevolgd door nog een eiland en het land dat de oceaan omvat. Dat zouden achtereenvolgens Sardinië, Corsica en het vaste land van Italië, Frankrijk en Spanje geweest moeten zijn. Bovendien zou de Rhône in de oceaan uitmonden. Nog vragen, iemand? Google maar eens en je houdt niet meer op.

Sardinië had mij al veel geboden, maar ik had vooraf niet durven voorspellen dat mijn innerlijke Indiana Jones ook nog eens bevredigd zou worden. Ik heb een volk ontdekt, ben in torens, tempels en tombes geweest, heb mijn kennis verdiept en mijn fantasie in overdrive gezet. Wat wil je nog meer?


Foto’s: Karin van Mierlo

Met dank aan Cagliari, Museo Archeologico Nazionale

  Links op het web

www.nuraghelosa.net www.archeotour.net (Santa Christina) National Archaeological Museum, Piazza Arsenale, Cagliari www.sardegnacultura.it www.toursardinia.com  

Gerelateerde recepten

Onmisbare reisgidsen voor een vakantie in Italië

Misschien heb je ook interesse in de volgende titels. Deze boeken worden aanbevolen door onze redactieleden over deze reisbestemming.

Bestel ze nu via Bol. > Gratis verzending > 14 dagen bedenktijd > Gratis retourneren

Gerelateerd gastronomisch nieuws

Plan hier jouw reis naar Italië

Accommodatie

Booking.com

Verblijf tips van de redactie op Sardinië



De Italië specialisten van Dolcevia.com hebben momenteel 0 verblijftips voor jou op deze website op Sardinië.

Op deze pagina kun je uitgebreid zoeken in geheel Italië.

Aanrader! Boek een gezonde vakantie in Italië

Italië is een prachtige bestemming voor iedereen die de gezondheid op de eerste plaats zet met beroemde thermen en een gezonde mediterraans dieët. Bekijk deze leuke opties.

Aanrader! Boek jouw vakantiehuis direct

Reisgidsen en producten aanbevolen door de redactie

Dit zijn gerelateerde boeken maar ook producten die onze redactie aanraadt, eventueel zou je deze kunnen bestellen.. Staat hieronder nog niets dan is dit blok in bewerking, kom dan gewoon binnenkort terug. Kan jij iets aanbevelen? Mail ons dan even .

Bestel ze nu via Bol. > Gratis verzending > 14 dagen bedenktijd > Gratis retourneren

Zoek je naar actuele reisaanbiedingen?

Deze site kan affiliate commissies verdienen op externe links. Gelieve onze gebruiksvoorwaarden te raadplegen voor meer informatie.

Advertenties

Dolcevia.com levert de beste reisinformatie over Italië. Dit word mogelijk gemaakt door adverteerders.

Advertenties

Advertenties

Dolcevia.com levert de beste reisinformatie over Italië. Dit word mogelijk gemaakt door adverteerders.