Het pittoreske meer van Nemi in de Castelli Romani
Het pittoreske meer van Nemi in de Castelli Romani

Iedereen die de voortreffelijke film Monuments Men (gebaseerd op het gelijknamige boek) met George Clooney in de hoofdrol heeft gezien, weet dat de geallieerden tijdens en na de Tweede Wereldoorlog tijd en geld hebben besteed aan het zoeken naar gestolen kunstwerken.

De speciale Italiaanse Carabinieri-unit staat tegenwoordig over de hele wereld bekend om hun verbazingwekkende succes bij het opsporen van kunstwerken van wereldklasse, gestolen door grafrovers of snode antiquairs. Maar toen het op de feestboten van keizer Caligula aankwam, hebben de Duitsers de kostbare bronzen en met juwelen ingelegde decoraties niet weggehaald, ze hebben de boten gewoon in brand gestoken, althans dat denken de meeste geleerden.

Caligula

 

Een bezoek aan de Castelli-streek, op maar 30 km van Rome, brengt je in de speeltuin van keizers en pausen (die soms dezelfde persoon waren), kardinalen en burgers om te genieten van de koele zomerlucht, de uitstekende broodjes porchetta (aan het spit geroosterd varkensvlees) met witte Frascati-wijnen aan de oevers van de vulkanische meren van Albano en Nemi. Het Lago di Nemi is beroemd om zijn aardbeienfestival en prachtige omgeving. Ooit werd het 'Diana's spiegel' genoemd, waarvan het gladde, glanzende oppervlak de geheimen van Caligula bedekte.

Caligula 3

De plaatselijke bevolking was al duizenden jaren op de hoogte van de mysterieuze boten die 30 meter onder het wateroppervlak lagen. Natuurlijk waren de verhalen over wilde feesten op de door slaven aangedreven schuiten legendarisch. De grootste van de twee had een dek ter grootte van vijf tennisbanen, en de boot zelf strekte zich uit, als deze plat over het water werd gelegd, als een gebouw van 20 verdiepingen. Een kleinere boot zonder roeispanen, vervoerde het privé-paleis van Caligula om zich te onttrekken aan de bacchanalen in zijn ultieme woonboot. Het meer is vrij klein, dus het is vrij zeker dat de over-the-top woonboten het gesprek van de dag zouden zijn geweest.

Praalboot Caligula MeisterDrucke 530116

Maar het waren niet alleen de Duitsers die de boten verwoestten. De Romeinen hadden de ultieme techniek in Cancel Culture geperfectioneerd. Immers, hoe kan men de staat van dienst van een bijzonder snode demagoog uitwissen? ´Damnatio memoriae´, wat betekent dat men zelfs de herinnering eraan veroordeelt - door de paleizen, standbeelden en, in het geval van Caligula, inclusief de feestschepen, te vernietigen. De boten werden snel tot zinken gebracht - juwelen, bronzen, mozaïeken en alles - naar de bodem van het Nemimeer.

Caligula 1

In de loop der eeuwen probeerden rijken en machtigen de boten te onderzoeken of te lichten. Of misschien gewoon te profiteren van de vondsten die daar voor het grijpen lagen. Kardinaal Colonna, in de 15e eeuw, stuurde Genovese duikers erop uit. Zij brachten een aantal loden buizen naar boven waarmee de scheepswrakken gedateerd konden worden. In 1535 brachten duikers met behulp van een duikklok ladingen hout "genoeg voor twee muilezels" van de bodem naar boven, een techniek die in 1827 opnieuw werd toegepast. In 1895 werden mozaïekvloeren, aardewerktegels en zelfs een bronzen leeuwenkop naar boven gehaald. In 1928 werd het meer drooggelegd en werden de boten uit hun waterige graf gelicht. Maar de aanwezigheid op het droge (waar nu een groot marinemuseum is gevestigd) zou niet lang duren.

Een video van de Romeinse boten van Caligula. ondertiteling beschikbaar in de settings.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren enkele van de kostbaarste bronzen gelukkig voor de veiligheid opgeborgen in museumkluizen in Rome. Maar in 1944 gingen de indrukwekkende houten schepen volledig in rook op. Volgens sommigen door toedoen van de Duitse troepen die Italië verlieten, terwijl anderen beweren dat de plaatselijke bevolking uit was op de ( voor het gemak gesmolten) bronzen platen die er in zaten.

Caligula 4

Dat brengt ons terug bij de recente vondst van een salontafel in Manhattan. Het stuk, dat eigendom was van een antiquair, is onlangs teruggebracht naar Italië, als onderdeel van de onverschrokken campagne van Italië's carabinieri-eenheid voor kunstdiefstal. Het kan nu worden bekeken op de plaats waar het ooit deel uitmaakte van het cruiseschip van Caligula in 40 na Christus. Het scheepvaartmuseum van Nemi in de Italiaanse regio Castelli.

  • Meer informatie: Lago di Nemi
  • Nemi
  • RM
  • Lazio
  • Kaart ligging :