Wat eten we op vakantie in Italie

Gaan we met vakantie, dan is wat we eten een belangrijk onderdeel van de ervaring van het verblijf waar ook ter wereld. Italie zien we als het land van pasta en pizza, maar er is zoveel meer dat je geproefd moet hebben. De lange kusten staan gerant voor vis in alle hemelse soorten en maten, de bergen waar geiten, schapen, koeien en buffels grazen zorgen voor heerlijk vlees maar ook een grandioze hoeveelheid aan kaas. Groenten, olijven en fruit groeien in de vulkanische grond van het schiereiland zoals nergens anders en hebben meer smaak. Dit is het land van plenty, en van het mediterrane dieet dat nog steeds bekendstaat als het meest gezonde dieet ter wereld.

italian restaurant 3

De cursief gedrukte gerechten of ingrediënten zijn terug te vinden in ons receptenboek van authentieke regionale recepten of in artikels in de regionale rubrieken.

Wat eet je in Abruzzo?

Virtu soep uit de Abruzzen

Simpele gerechten die traditioneel van de boerderij komen of van jagers in de bergen, voor harde werkers, veel koolhydraten en weinig vlees. Maar Abruzzo staat ook bekend om schotels die een buitengewoon groot aantal ingrediënten bevatten, of die uren, soms dagen, moeten pruttelen. Het zijn merendeels gerechten die verbonden zijn aan een bepaalde feestdag, zoals de beroemde Virtù die aan het einde van de winter een schoonmaak van de voorraadkast betekent: alles wat er nog over is, verdwijnt in die soep plus enkele pas ontloken kruiden die hun hoofd boven de sneeuw uitsteken. Ragù van evenzwijn, de cinghali die zich tegenwoordig niet alleen maar in de bergen ophouden, maar de buitenwijken van grote steden onveilig maken, is nog zo´n gerecht waar de jagers en schapenhouders in Abruzzo gek op zijn. Dat Abruzzo bekendstaat om haar goede keuken wordt bewezen door het groeiende aantal Michelin sterren die daar worden vergeven en de bekende kookschool 

Wat eet je in Basilicata?

Pane di Matera

De regio staat bekend om haar brood, dat eigenlijk uit de streek tussen Altamura en Matera komt, maar in Italie vooral bekendstaat als brood uit Puglia, nu ja het is wel een grensgebied, maar om alle eer aan het Pane Pugliese te geven, terwijl het net zo goed uit Basilicata komt is niet eerlijk. Hier gaat het onder de naam Pane di Matera over de toonbank. Men zegt dat het een combinatie is van het water ter plekke en de zachte graansoort ´00´ die er voor gebruikt wordt. Met alle respect, het is het enige brood in Italie dat zich kan meten met ons brood. Natuurlijk vinden we hier ook de pittige peperoncini, die in elk gerecht wordt verwerkt, en een goede Pecorino kaas die in Filiano wordt gemaakt. In Basilicata is de keuken zwaar met veel nadruk op verse pasta. Een bepaalde paprika soort komt uit de regio, deze heet de 'Senise' (IGP), en wordt geteeld in enkele dorpen in de provincies Matera en Potenza, waaronder het dorp Senise. De paprika is zoet en knapperig, het heeft een iets langwerpige vorm, dun vruchtvlees en bevat zeer weinig water, waardoor het bijzonder goed geschikt is om te worden gedroogd en in poeder te worden omgezet. In poedervorm wordt de Senise-peper vaak gebruikt in lokale kazen en vleeswaren en voor het op smaak brengen van soepen. Lucanica-worsten zul je ook tegenkomen als antipasti, gemaakt van varkensvlees uit Basilicata gemaakt met vlees van topkwaliteit, op smaak gebracht met zout, peper en venkelzaden, of met varkensvet, peper, zout, peperoncino en venkelzaad.

Wat eet je in Calabrië?

Gecombineerde crostini met paddestoelen en de confit van uitjes uit Tropea

Zee, zon en bergen van Calabrië zorgen voor een vast omlijnd mediterraan dieet. Er staat veel vis op het menu, vooral spada, de zwaardvis die hier veel voortkwam, of dat nog zo is, weet ik niet, de Mediterranee is bijna leeggevist. Daar horen citroenen bij die hier ook veelvuldig voorkomen, maar ook de minder bekende citrusvrucht, bergamotto. Wie in Italie op de markt is geweest heeft zeker wel de rode uien uit Tropea gezien, het neusje van de zalm op uiengebied. Er worden ook heerlijke sausjes en conserven mee gemaakt, neem zeker zo´n potje mee naar huis. Als je hier rondreist (dat geldt trouwens ook voor Basilicata) zul je ongetwijfeld de uitgestrekte boomgaarden met clementines zien, iets wat in het voorjaar bijzonder is vanwege de heerlijke geur van de bloesems. Overal zul je ook de drogende pepers zien hangen, en neem maar van mij aan dat ook die in de meeste gerechten worden verwerkt. Als je hier geen Frutti di Mare misti eet dan mis je echt iets.

Wat eet je in Campania?

Pizza Margherita uit Napels

We denken Napels en vanzelfsprekend pizza, en herinner je nog die citroenen als kinderhoofdjes in Amalfi. Ook Buffala Mozzarella komt hier vandaan. Maar een van de gerechten die het meest genoemd worden door bezoekers is altijd de Spaghetti con le vongole, hoewel ook andere pasta of risotto met vis of schelpdieren erg geliefd zijn. Napels heeft een traditie met de Italiaanse kleuren, hier werd de pizza Margherita uitgevonden, maar ook de Caprese salade, waarin de Italiaanse driekleur in tomaat, basilicum en mozzarella de hoofdtoon voeren. Het achterland van Campania, weg van de kust, produceert veel groente en vooral fruit. Bij het ontbijt zul je je vaak sfogliatella tegenkomen: dunne laagjes bladerdeeg gevuld met crème van ricotta met diverse smaken zoals sinaasappel, vanille of kaneel.

Wat eet je in Emilia Romagna?

Ragu alla bolognese

Emilia-Romagna is een van de regio's in Italie met teen fantastisch gevarieerde keuken. Hier komen zoveel gerechten vandaan dat het moeilijk is een begin en einde te vinden. In ieder geval dien je te weten dat Ragu Bolognese, op de juiste manier gemaakt (een paar uur pruttelen) een belangrijk culinair erfgoed is van de stad Bologna. Hiernaast word je vooral in de stad Bologna geconfronteerd met een keur aan verse pasta (vooral Tortellini en Tortelloni) met weinig vergelijk in Italië. Maar naast verse pasta en Bolognese is dit de regio van de proscuitto, de Parmaham, de beroemde Mortadella met pistachenoten en uiteraard niet te vergeten is Emilia Romagna het land van Parmigiano Reggiano en Gran Padano, langzaam gerijpte kazen die synoniem staan voor de Italiaanse keuken. Op het menu dus veel antipasti gerechten met fijne vleeswaren, eenvoudige, maar rijkelijk gevulde pasta en in het zuidoosten uiteraard veel truffelgerechten, getruffelde worsten en sauzen met funghi porcini.

Wat eet je in Friuli-Venezia Giulia?

pestat di Fagagna

Het land van de Tramontana, met Trieste als hoofdstad waar grenzen fluctueren als het licht van de ondergaande zon, dan weer rood, dan weer oranje, dan weer donkerblauw. Je wordt geboren in het ene land, morgen woon je in een ander. Is het een wonder dat de keuken er een toonbeeld van is geworden? De Habsburgers hebben een flinke hand gehad in het ontstaan, maar ook de Hongaren, zo vind je goulash op elke menukaart, maar ook witte asperges, een van de weinige streken waar deze voorkomt in Italie waar groene asperges de norm zijn. Gnocchi met een kers als vulling, zeker een Oostenrijkse uitvinding. Dan is er de ´bollito´, waar in Friuli alle onderdelen van een varken in verdwijnen. De beroemde ham van San Daniele komt hier vandaan. En de Pitini, het lijkt op een worstje of een gehaktballetje van geitenvlees vermengd met wijn, kruiden en knoflook en gerookt boven de as van dennenhout. Een ouderwetse versie van een bouillonblokje is de Pestat di Fagagna, een soort vleesloze salami waarin groenten, kruiden en vet zijn verwerkt en waarvan je een stuk afsnijdt om b.v. een soep mee op smaak te maken. Tegenwoordig ook in potjes te koop om op de boterham te smeren. Vergeet niet Trieste is de thuisstad is Illy koffie!

Wat eet je in Lazio?

Buccatini allAmatriciana

Wat zou Lazio zijn zonder Pasta Amatriciana (wordt bewerkt)

Wat eet je in Ligurië?

focaccia di recco

Ligurië is zoals we weten de bakermat van de Cucina Bianca, om de eenvoudige reden dat de meeste ingrediënten wit zijn of eigenlijk niet veel kleur hebben. Denk aan vis, knoflook, olijfolie, meel, aardappelen, prei, rapen, zuivelproducten en peulvruchten. De bereiding van traditionele Ligurische gerechten is soms eenvoudig zoals pesto, de focaccia, de Farinata, een soort pannenkoek van kikkererwtenmeel. Soms is de bereiding van een gerecht super ingewikkeld zoals de imposante Capon Magro die vooral op feestdagen wordt geserveerd. Daarnaast het meest beroemde gerecht uit deze regio de Pesto alla Genovese, onmiskenbaar aanwezig op iedere menukaart (maar vaak uitverkocht, omdat alleen verse pesto wordt gebruikt). Deze regio is, uit alle Italiaanse regio's, waarschijnlijk de beste voor vegetariërs. De verscheidenheid aan gerechten zonder vlees is opmerkbaar groot, maar voor wie graag vlees eet, zul je merken dat er weinig keuze is uit de regio, het betere rundvlees komt uit Piemonte. Uiteraard is vis belangrijk voor een regio met zo'n lange kustlijn maar je zult zien dat inktvis een van de favoriete gerechten is, in Liguria bechikbaar op iedere menukaart. Je moet ook een goede fritto misto proeven, met ansjovis, calamaris en garnalen. Je zult ook merken dat Focaccia vrijwel tot cultstatus is verheven, in ieder dorp lijkt deze geheel anders te worden gebakken, in Genua is ze hard en wordt veel met rozemarijn en tijm gebakken, in de kustplaat Recco lijkt de Focaccia meer op een pannenkoek gedrenkt in verse kaas. 

Wat eet je in Molise?

agnello con formaggio e uva

De keuken van Molise is nauw verwant aan die van Abruzzo, Molise is pas een aparte regio sinds een tiental jaren. Een typisch gerecht uit de streek is Agnill cac´e ´ove, een stoofschotel van lamsvlees met eieren.

Wat eet je in Piedmonte? Bagna Cauda

Piedmonte, een pastoraal landschap tegen de bergen in het oosten en noorden, waar veel wijn vandaan komt, maar waar ook de duurste truffels worden gevonden. Je zult in veel gerechten truffel verwerkt zien. Dat neemt niet weg dat ook enkele van de mooiste kazen uit Piemonte komen, zoals Gorgonzola, Castelmagno, Grana Pardano en Toma. Dit is ook het land van hazelnoten, en hoewel Nutella ze tegenwoordig uit Turkije haalt, hier werd de pasta geboren. Gerechten die je veel zal tegenkomen in dit gastronomisch gezegende land zijn Bagna Cauda, Brasato al Barolo (stoofvlees in Barolo wijn), diverse risotto´s waaronder die met Gorgonzola natuurlijk, en Bonet, een toetje gemaakt van eieren, suiker, melk en amaretti koekjes.

Wat eet je in Puglia?

Orecchiette met cime di rapa of broccoli en ansjovis

De eerste keer dat ik in een restaurant in Puglia aanschoof kan ik me nog goed herinneren, het was een kleine trattoria in het witte stadje Ostuni, er stonden niet meer dan 10 tafeltjes in het lokaal. Ik bestelde wat de eigenaar me voorstelde en binnen luttele minuten stond mijn tafeltje vol met kleine schoteltjes, ik waande me aan de Italiaanse versie van een Indische uitgebreide rijsttafel te zitten, want een ander tafeltje werd bijgeschoven om de rest van de hapjes te presenteren. Bij die allereerste maaltijd in Puglia, nu ongeveer 10 jaar geleden, ontdekte ik ook de Primitivo wijn, die in de jaren erna een grote populariteit zou krijgen. Toeristen, behalve in Alberobello, waren nog een unicum. Dit is tomatenland, de streek produceert meer tomaten dan waar ook in Italie, onder erbarmelijke toestanden van de vaak illigale plukkers. Toch zie je geen overmaat aan tomaat in de gerechten, wel veel en alle soorten groenten. De beroemde oortjes, orecchiette, worden in allerlei varianten gemaakt, maar de cime di rape is wel het meest bekend, de plant is een broertje van broccoli en wordt ook wel broccoletti genoemd. (dus geen raapstelen, zoals je vaak ziet in vertalingen). Vis is natuurlijk een belangrijk onderdeel van de keuken in alle soorten, maten en kookwijzen. Verder mag je de ´fave con cicorie´ niet overslaan, het is een saus, meer een dip, gemaakt van jonge tuinbonen en wilde chicorei, een variant van de witlof.

Wat eet je op Sardinië?

Lamsbout met saffraan en noten op Sardijnse wijze

Het eiland is wild, woest en eenzaam. Althans het binnenland. De kust is een andere wereld waar vooral visgerechten de hoofdrol spelen, een fritto misto en pasta´s waarin vis wordt verwerkt soms in combinatie met saffraan, ook een typisch Sardijns product, kom je overal wel tegen op het menu. Maar het binnenland maakt de keuken pas interessant, want daar worden nog steeds ingrediënten gebruikt die de arme bevolking door de eeuwen in leven hield. De geit of het schaap werd niet geslacht, tenzij het van ouderdom overleed, waardoor het taaie en stugge vlees uren gekookt moest worden, produceerden melk, die voor kaas wordt gebruikt. Ze hebben wat kazen die je wenkbrauwen doen fronsen, zoals de beroemde madenkaas. Maar vandaag kunnen we genieten van de Sardijnse agnello, het lamsvlees dat hier vandaan komt, heeft een bijzonder fijne smaak, gevoed op de weiden waar nergens anders voorkomende kruiden groeien, het wordt veel met (ook) Sardijnse artisjokken geserveerd. Porcheddu is een beroemd gerecht uit Sardinië, een zuiglam van 4 tot 6 kg dat in zijn geheel wordt geroosterd aan een spit boven de as van citroen mirte hout, waarna het wordt geserveerd op een blad van kurk. Sardinië is daarnaast beroemd om haar gebak en koekjes, zoals de Zippulas, een soort donut.

Wat eten we op Sicilië?

granita

De Siciliaanse keuken is even kleurrijk als haar verleden dat gekenmerkt wordt door overheersingen van volken van allerlei pluimage. Hoewel de nabijheid van noord Afrika wel de meeste invloed heeft doen gelden, met het gebruik van typisch Arabische ingrediënten als kaneel, rozijnen en bovenal couscous, dat je overal zal tegenkomen. Sicilië, men zegt het land waar ijs werd uitgevonden, vandaag vooral bekend om de granita´s, de cassata en het grootste ijsfestival in Italie. Het streetfood van Palermo, de citroenen van Sicilië, niet alleen om te eten, ook voor parfums, tonijn en zwaardvis, allemaal heerlijke producten die bijdragen aan de bijzondere keuken van Sicilië. Van het eilandje Pantelleria komen de beroemde kappertjes, de bekende Pasta alla Norma is een gerecht met aubergines en ricotta, geconfijt fruit, mosterd gemaakt van cactusvruchten en natuurlijk het gerecht dat Sicilië beroemd maakte, de Caponata.

Wat eet je in Toscane?

Pappa Col Pomodoro Saus

Toscaners staan bekend als boneneters maar behalve in de minestrone ben ik daar niet zoveel bonen tegengekomen. Het begrip stamt waarschijnlijk uit de tijd dat er niet veel anders te eten was. Nu is het vooral bekend om de Florentijnse steak, afkomstig van koeien uit de Val di Chiana. In de Mugello eten ze ravioli die met aardappel gevuld is, lekker, maar op het oog een vreemde combinatie. Voor crostini di fegatini, een leverpaté, mag je me wakker maken. Broodliefhebbers komen niet goed aan hun trekken in Toscane, waar alles zoutloos wordt gebakken en waar je elkaar een paar uur later de hersens mee kan inslaan (dit gezegde heb ik niet zelf verzonnen). Het brood wordt ook vaak verwerkt in broodsoepen, en dan is er natuurlijk de beroemde tomatensaus Pappa al pomodoro, Verder een goede doorsnee Italiaanse keuken.

Wat eet je in Trentino en Zuid Tirol?

Apfelstrudel foto hotel Schoenblick

Appeltjesland! Een appeltaart of strudel zal je overal tegenkomen, de keuken houdt een beetje het midden tussen Oostenrijks en Italiaans. Vooral op het gebied van taarten en desserts kom je in Trentino goed aan je trekken. Ook die grote ballen deeg in bouillon, Knödel con lo Speck in brodo, heet het ter plaatse. Heel Italie kent het spek uit deze regio. Een van de weinige streken waar je Trota (forel) zal tegenkomen. De Alta Badia met Corvara als middelpunt heeft gastronomie hoog in het vaandel staan en organiseert er diverse festiviteiten omheen. In de herfst is dit ook het land van gepofte kastanjes.

Wat eet je in het Val d´Aosta?

Aosta gastronomie2

Dit is de keuken van de Italiaanse alpen, rustieke soepen, vlees van het vee dat graast op de alpenweiden en kaas, kaas, kaas. Te beginnen met Fonduta Valdostana (kaasfondue), Minestra di castagne (kastanjesoep) en een polenta uit Valdostana. Vergeet de warme wijn drank niet, want daar kun je niet omheen.

Aanbevolen gerelateerde links

Mei - Giro d'italia 2020 Mei - Giro d'italia 2020
De beroemde wielerwedstrijd de Giro d'Italia vertrekt op 9 mei vanaf...
De top 10 hotel openingen in Italië van 2019 De top 10 hotel openingen in Italië van 2019
We beginnen met enkele grote hotel renovaties van historische hotels in...
Mei - Water & Licht Festival van Brixen Mei - Water & Licht Festival van Brixen
Het Waterlichtfestival van Brixen-Bressanone viert dit jaar haar vierde...
Romantisch sterrenkijken in de Dolomieten in de Starlight Room Romantisch sterrenkijken in de Dolomieten in de Starlight Room
Zoek je een spectaculaire kamer in de Dolomieten, met de sterrenhemel...
3 gezellige Italiaanse skibestemmingen prima te doen als mini-break 3 gezellige Italiaanse skibestemmingen prima te doen als mini-break
Zoek je een gezellige skibestemming voor een midweek of een lang weekend in...
Gorizia, wijn en San Daniele ham, uitstapjes voor gastronomen Gorizia, wijn en San Daniele ham, uitstapjes voor gastronomen
Een streek die weinigen nog wat zegt, behalve dan die hier passeren...

Zoek je nog meer berichten en inspiratie, kies dan een regio op deze kaart of een populaire bestemmingop deze pagina.

Zoek door duizenden pagina's inspiratie voor een vakantie in Italië zonder stress!

Boek je verblijf met Booking.com

Booking.com

Hiermee steun je Dolcevia.com, het werk van onze schrijvers en journalisten en uiteraard ook SLOW toerisme naar Italie! Dolcevia.com werd in 2008 opgericht en is 100% onafhankelijk, we hebben als doel gevarieerd en zo objectief mogelijk informatie te geven over Italie.

Wat is jouw carbon footprint?

Vakanties, wereldwijd gezien, zorgen samen voor 8% van de zogenaamde carbon footprint en als we zo doorgaan zal dit 4% per jaar groeien. Volgens de World Travel and Tourism Council (WTTC) is het hoogstnoodzakelijk dat we ons bewust worden van de belasting die onze vakanties hebben op het milieu.

Op advies van de AITO (Association of Independent Travel Operators) en ook vanwege onze sympathie voor de Slow Food organisatie hebben wij besloten om onze reisartikelen en verslagen in het vervolg te voorzien van Dolcevia ecoboompjes die aangeven of een reis meer of minder vriendelijk is voor het milieu. Ook hotels gaan we voorzien we zo´n waardering. In de nabije toekomst zullen al onze reisartikels voorzien zijn van een ecoboom indicatie, waarbij 1 Dolcevia ecoboompje de minste en 3 Dolcevia ecoboompjes de meeste CO2 uitstoot uitbeeldt.

Licht Middelmatig Zwaar
Lichte milieubelasting Licht middelmatige milieubelasting Zware milleubelasting

Als reiziger heb je dus wel degelijk een keuze, denk maar aan het vervoer, het water, eten van lokaal geproduceerd voedsel (zero km), gebruik van papier, van plastic, en nog veel meer zaken.