Zoek
 

Antieke zaden
Antieke zaden (foto Angelo van Schaik)

Zoek naar hotels

Booking.com

In een wereld die steeds eenvormiger wordt, waar de producten die we eten steeds meer op elkaar gaan lijken en het aantal voedsel- en zadenproducenten steeds kleiner wordt, is een groeiende groep boeren die zich daar tegen verzet. In Italië bijvoorbeeld zijn verschillende organisaties die antieke zaden, planten en fruitsoorten opsporen, bewaren en opkweken. Eén van die organisaties is Civiltà Contadina, een netwerk van zo’n 150 boeren, professioneel en hobby, in het hele land. Voorzitter van de stichting is Cristiano del Toro.

‘Deze twee hectare zijn van mij,’ Cristiano del Toro wijst op het rommelige stukje grond voor hem. ‘En daar, aan de andere kant van de vallei, heb ik nog eens twee hectare. Daar verbouw ik voornamelijk wijn en olijven.’ Del Toro’s grond ligt in Castiglione Messer Raimondo, een gehucht op de oostflank van de Gran Sasso, de hoogste punt van de Apennijnen in de regio Abruzzen zo’n 200 kilometer ten oosten van Rome. Drie uur rijden over smalle, soms zelfs onverharde, bergwegen, maar zeer de moeite waard, want de omgeving is prachtig en het uitzicht op de Gran Sasso spectaculair.

Lees dit ook

Sicilië: Reistips om je zintuigen te verleiden
Sicilië
Ik geniet niet alleen met mijn ogen als ik op Sicilië ben, ik geniet van de...
Olijfolie en wijnproeven langs de Strada del'Olio in Puglia
Puglia
 Wie graag op gastronomische ontdekking wil in Puglia geeft dit artikel je...
De lekkerste olijfolie uit Ligurie komt van Olio Novaro
Culinaire Tips
Dat olijfolie net als wijn afkomstig uit een bepaalde streek heel veel van smaak...

Na de winter, als de sneeuw verdwenen is

‘Je kan zien dat ik al een tijdje niet meer ben geweest.’ Del Toro verontschuldigt zich als hij voor me uit zijn land op loopt. Olijfbomen, appelbomen, tomatenplanten en bonenstaken staan kriskras door elkaar. Het gras tussen de gewassen is niet gemaaid.

Christiano del Toro foto Angelo van Schaik

‘Kijk naar die heuvel daar,’ hij wijst naar de andere kant van de vallei. ‘Dat is ouwerwetse landbouw,’ er staan links en rechts wat olijfbomen, maar niet keurig in een rij zoals op het veld ernaast.’

Lees dit ook

Olijfolie uit Montefino van Tenute di Montesecco
Culinaire Tips
Bij Teramo vinden we het dorpje Montefino met zo’n 1.039 inwoners, ´Montesecco...
Alles over olijfolie
Culinaire Tips
Er is olijfolie en olijfolie. Maar hoe zie je het verschil? Die zie je niet is...
Culinair Toscane met gastronoom Alain Grootaers
Toscane
In de hele Chianti-streek kan je wijngaarden bezoeken, olijfolie proeven en op...

In een tijd van massaproductie wordt smaak het slachtoffer

De scheidslijn tussen traditionele en moderne landbouw is volgens Del Toro de Tweede Wereldoorlog. Om Italië, en Europa, er weer snel bovenop te helpen moest er op grote schaal goed en goedkoop voedsel geproduceerd worden, dat ging gepaard met een vergaande mechanisering en een groeiend gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen. ‘In dat proces is er gekozen voor gemak, bijvoorbeeld traditioneel zijn bonen klimplanten die kan je niet mechanisch oogsten. Daarom zijn moderne bonenplanten dwergplanten. Wat verloren gaat is in eerste plaats smaak en daarnaast de resistentie van de planten in een tijd van klimaatverandering. Mijn tomaten hebben deze natte zomer zonder problemen overleefd, de buren die tomatenzaden hebben gekocht, hebben dit jaar geen tomaten.’

Tomaten foto Angelo van Schaik

Volgens Del Toro kunnen veel moderne planten niet overleven zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen ‘ze gedragen zich als een terminale patiënt op de intensive care’. Tegelijkertijd zijn in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw veel traditionele groente- en fruitrassen afgeschreven omdat ze niet geschikt waren voor de intensieve landbouw en raakten ze in de vergetelheid.

Lees dit ook

Italiaans keuken design in 2021
Huis kopen in Italië
Aannemers en architecten hebben het maar druk dit jaar. Iedere Italiaan die iets...
6 regio´s in Italie worden wit (minimaal risico)
Reistips uit Italië
De laatste berichten over de toestand in Italië in verband met de...
Bijzondere vakantietips en gratis overnachtingen in Italie
Reistips uit Italië
De trend voor het volgend vakantieseizoen is volgens de italianen bergen en...

Abruzzo, spaarbank van antieke planten

Gelukkig is die ontwikkeling niet overal even snel gegaan, in Italië zijn vooral de regio’s Lombardije, Veneto en Toscane overgestapt op intensieve landbouw, heuvelachtige gebieden zoals hier in Abruzzen werden minder geschikt geacht. Daardoor is de grond hier minder vervuild en zijn er nog relatief veel antieke planten bewaard gebleven.’

Cristiano Del Toro (36) is eigenlijk landschapsarchitect en bewerkt het land uit hobby. ‘Alles wat ik verbouw eet ik op of ruil het tegen producten die ik zelf niet heb, zoals vlees. Ik hoef er niet aan te verdienen, maar ik bespaar wel een hoop geld.’ Hoewel hij boert uit hobby is Del Toro wél heel serieus over zijn producten en de verscheidenheid ervan.

‘Ik ben vooral bezig met lokale rassen, rassen die ik heb teruggevonden en die ik hier opkweek, en planten uit andere delen van Italië, maar ook van de wereld, die ik interessant vind om erbij te hebben. Maar de basis van mijn manier van boeren is vrije bestuiving. Planten moeten zich jaar na jaar kunnen blijven voortplanten en verbeteren. Planten ontwikkelen zich door, in de genen van de zaden wordt vastgelegd hoe ze moeilijke periodes kunnen overleven.’

Boontjes aan de klimstok foto Angelo van Schaik

´Boeren Beschaving´ beschermt zaden

Het beschermen en vermeerderen van zaden en, bijzondere, planten is één van de doelen van de stichting Civiltà Contadina, dat zoiets betekent als Boeren Beschaving, zo lezen we op hun website. De stichting heeft zo’n 150 leden door heel Italië en zet zich sinds 1996 vooral in voor het bewaken van de biodiversiteit, het recht op voedselsoevereiniteit en de vrije circulatie van zaadgoed. Hoewel niet expliciet gemeld op hun website is Civiltà Contadina wel degelijk te beschouwen als een stil protest tegen zaadgiganten als Monsanto. ‘We willen vooral laten zien dat het mogelijk is op een andere manier voedsel te verbouwen dan de homogene manier die voor modern doorgaat en die landbouwgrond steeds verder uitput.’

De moderne manier van boeren wordt door Del Toro beschouwd als een verschraling van de rijke historie en zijn stichting wil vooral ook het culturele erfgoed dat gerelateerd is aan de traditionele manier van boeren in kaart brengen. Maar hij benadrukt dat ze geen nostalgische zadenverzamelaars zijn. ‘Het is geen zadenbank,’ legt Del Toro uit. ‘Biodiversiteit bewaar je niet in een koelkast. We hebben wel dat type conservering maar dat beschouw ik als een soort recovery disk, als ik alle data kwijtraak dan kan ik die, in het uiterste geval, daar vandaan halen. Zaden moeten bewaard worden in het veld.’

Appels als koeien en rood van binnen: antieke rassen in de moestuin

Olijven Foto Angelo van Schaik

In Del Toro’s uit de kluiten gewassen moestuin staan verschillende appelsoorten – eentje die eruit ziet als koeienkop, eentje die Limoncella heet en een derde met rood vruchtvlees – , een tiental tomatenrassen, bonen, mais en vijf verschillende soorten olijven. ‘Deze olijfgaard stamt uit de jaren negentig, met een lokaal olijven ras, de Dritta, die al honderden jaren hier verbouwd wordt en een paar Toscaanse varianten die hier in de jaren zeventig zijn geplant. Ze zouden mooiere olijven produceren die ook nog eerder rijp zouden zijn. Dit jaar hebben we hebben nog een late vorst gehad en kijk, de lokale olijfbomen geven olijven, maar de geïmporteerde Toscaanse niet. De Dritta heeft zich in de loop der eeuwen, aangepast aan de omstandigheden en de Toscanen nog niet.’

Volgens Del Toro zijn de olijven, oude bomen die alles gezien en meegemaakt hebben, de essentie van Civiltà Contadina. ‘Je kunt niet in een korte tijd reproduceren waar de natuur eeuwen over heeft gedaan.’

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in Azzurro Magazine.

Meer informatie: https://www.civiltacontadina.it/
Christiano del Toro
C/da Gattopio 4
63034
Castiglione Messer Raimondo
TE
Abruzzen
Website: https://www.civiltacontadina.it
Ster inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactief
 

Zoek ook in het archief

DE ITALIË NIEUWSBRIEF!
Meld je aan voor Goed Nieuws uit Italië van Dolcevia.com en krijg 15% korting in de webshop! (Voorbeeld? Klik hier voor het archief)

#Verzamelpagina Culinair Italie

Over deze Italiaans gastronomische onderwerpen, maar ook recepten, hebben we zo vaak geschreven dat een verzamelpagina nodig was om alles op een plek te kunnen raadplegen.

Meer Italiaans culinair

De lekkerste olijfolie uit Ligurie komt van Olio NovaroDe lekkerste olijfolie uit Ligurie komt van Olio Novaro
Dat olijfolie net als wijn afkomstig uit een bepaalde streek...
Olijfolie uit Montefino van Tenute  di MonteseccoOlijfolie uit Montefino van Tenute di Montesecco
Bij Teramo vinden we het dorpje Montefino met zo’n 1.039...
Italiaanse olijfolie wordt fors duurderItaliaanse olijfolie wordt fors duurder
Als de Italiaanse wijnoogst in 2014 al zwaar heeft geleden...
Alles over olijfolieAlles over olijfolie
Er is olijfolie en olijfolie. Maar hoe zie je het verschil?...
Saffraan het rode goud van ItaliëSaffraan het rode goud van Italië
“Ik ga je vandaag laten zien waarom dit specerij zo duur...
Italiaanse eetgewoontes: eet als een localItaliaanse eetgewoontes: eet als een local
Heerlijk eten en de lekkerste wijnen, eten vormt een...