Italiaanse recepten & streekgerechten

Het Mediterrane dieet is gezond, maar ook lekker, het is elke dag opnieuw een verrassing om authentieke recepten uit Italiaanse landstreken te ontdekken en klaar te  maken, vooral met een goed glas Italiaanse wijn in de hand.

Uiteraard betekent dit ook dat je volgens het seizoen kookt, dus niet altijd de garantie dat alle ingrediënten op de markt of supermarkt in Nederland en België voorradig zullen zijn, wanneer je een recept uitkiest. Wist je trouwens dat de redactie van Dolcevia.com ook onze eigen Italiaanse kookboekjes publiceert in eBook formaat die je direct kunt downloaden? Wil je trouwens beter leren koken? Denk dan eens aan een kookcursus op vakantie in Italië, genoeg mogelijkheden!

Laat je inspireren

Bereidingsduur: 10 minuten
Voedingswaarde: 140 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld
Herkomst gerecht: Italië
Komkommer basilicum Spritz met Prosecco

Ik ben een grote fan van cocktails met basilicum als basisingrediënt! Deze cocktail neemt de kleuren en geuren van de Middellandse Zee en maakt daarvan iets unieks. De aperitivo is een bijzondere combinatie van hartige ingrediënten met limoen en is heerlijk fris van smaak maar niet te zoet.

Bereidingsduur: 10 minuten
Voedingswaarde: 140 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld
Herkomst gerecht: Italië
Il Positano van bar Le Sirenuse

Laatst toen ik in de bar van Le Sirenuse zat, stelde de barman, Roberto Wimmer, mij een drankje voor dat hij zelf ´ontworpen´ had, een variatie op de Martini cocktail, maar erg lekker fris op een warme zomeravond. Hij noemde het ´Il Positano´ omdat het de essentie van de Amalfikust in één glas bijeenbrengt. Er is geen reden voegt hij er nog maar ten overvloede aan toe waarom je deze cocktail niet op een winterdag kan drinken zelfs in het koude Holland - want het vleugje marsepein is nu eenmaal verbonden aan de winter en de rest van de cocktail doet je denk aan de zomer die gaat komen.

Bereidingsduur: 300 minuten
Voedingswaarde: 470 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld
Herkomst gerecht: Italië
Gelato van vijgen, citroen en amandelen

Soms dan kom je ongelooflijk lekkere dingen tegen op de meest onwaarschijnlijke plaatsen. Ditmaal op de luchthaven van Brindisi in Puglia. De vlucht had 2 uur vertraging en zou pas ver na middernacht vertrekken. Boos, moe en gefrustreerd omdat een paar dagen welverdiende rust aan het strand van de Salento nu voor niets zal zijn geweest omdat ik verwacht niet voor 4 uur mijn bed te zien en de volgende ochtend al weer vroeg afspraken heb. Om die tijd is er ook in zuid Italie niets meer te eten te vinden, dus ook nog honger.

Bereidingsduur: 40 minuten
Voedingswaarde: 160 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Aardbeien salade met geitenkaas croutons

In het aardbeienseizoen komen we zelden toe aan het maken van schotels, omdat de verleiding om ze direct op te eten, althans voor mij, meestal te groot is. Toch is een salade zoals deze extra lekker met het gebruik van verse aardbeien. Voor vinigraitte kan je gerust ook wat anders gebruiken, ik kan me er zelfs een yoghurtsausje bij voorstellen.

Bereidingsduur: 40 minuten
Voedingswaarde: 90 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Taartjes met ricotta, citroen en rozemarijn

Sfogliatine alla ricotta, limone e rosmarino in het Italiaans. Hapjes die je als antipasti kan serveren of als een tussendoortje. Heerlijk fris op een zomerdag bij een lekkere Italiaanse aperativo zoals een Hugo of een Spritz Aperol , maar ook lekker bij een ijsthee. Gemakkelijk te maken, ze moeten wel 25 minuten in de oven, dus neem even de tijd want ze moeten daarna goed afkoelen natuurlijk.

Bereidingsduur: 30 minuten
Voedingswaarde: 360 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Spaghetti all´Amatriciana uit Rome

Ik kan er niet meer omheen. De Amatriciana pasta of zoals ze hier zeggen Matriciana is een trending topic. De laatste weken staat het op mijn netvlies gebrand en smeekt in feite om aandacht. Dus ben ik eens in de geschiedenis van dit recept gedoken. De meningen lopen uit een, maar een ding staat in ieder geval vast. Het gerecht heeft een basis in de bergen op de grens van Lazio en Abruzzo. En of het nu herders waren die het meebrachten naar de grote stad of een kok uit Amatrice met een restaurant in Rome die het verzon, zal wel een mysterie blijven.

Bereidingsduur: 70 minuten
Voedingswaarde: 700 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Calzone con cipolle Pugliese

Het wordt ook wel omschreven als een dubbelgevouwen pizza met vulling en moet zeker worden gerangschikt onder Italiaans streetfood. Dit warme broodje met ui en ricotta is dan ook erg populair bij de De vissers van Trani in Puglia die bij nacht en ontij het water op gaan en dan bij terugkeer in de haven wel een hartig hapje willen eten. Hoewel in andere delen van Italie per stuk gebakken wordt dit recept in Puglia in een quiche vorm gebakken en later in punten gesneden.

Bereidingsduur: 10 minuten
Voedingswaarde: 140 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld
Herkomst gerecht: Italië
Basilico Cocktail

De nummer 1 van de professionele Italiaanse barmannenwereld is een vrouw, Signora Cinzia Ferro, eigenaresse van ´l’Estremadura Café di Verbania´ aan het Lago Maggiore maar met deze cocktail maakt ze een 'salute' aan Ligurie. Op hét culinaire evenement van het jaar schenkte zij de meest heerlijke cocktails. Op het fameuze 'Italia à Tavola' waren de top Michelin sterren koks van Italië aanwezig en iedereen stond in de rij voor haar cocktail op basis van basilicumblaadjes, wat je trouwens volgens Cinzia gemakkelijk bij een eenvoudig bord pasta met tomatensaus kunt serveren.

Bereidingsduur: 90 minuten
Voedingswaarde: 256 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Zuppa Inglese

Er bestaan een groot aantal folkloristische verhalen over het ontstaan van het recept voor Zuppe Inglese, waarvan er waarschijnlijk niet een op waarheid berust. Maar laten we aannemen dat het weinig met Engeland te maken heeft. De meest gangbare uitleg komt van het aartshertogelijk hof in Ferrara , waar de kok op verzoek van een uit Engeland teruggekeerde diplomaat zijn versie van een trifle creëerde gemaakt uit voorhande zijnde Italiaanse ingrediënten. De eerste maal dat Zuppa Inglese wordt genoemd stamt uit boeken uit de 16de eeuw. Typisch is het gebruik van Alchermes die de rode kleur aan dit dessert geeft. Pas later wordt ook chocolade toegevoegd.

Bereidingsduur: 25 minuten
Voedingswaarde: 225 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Frittata met spaghetti

Hoevaak gebeurt het me niet dat er een restje pasta in het pak overblijft dat net niet genoeg is voor een volgende maaltijd. De voorraadkast lijkt een vezameling van kleine beetjes pasta van diverse soorten in zakjes netjes naast elkaar wachtend op een beurt om samen met een ander restje gebruikt te worden. Is dit dan te danken aan mijn avontuurlijke geest bij het kopen van pasta, want ik koop zelden dezelfde soort. 

Bereidingsduur: 50 minuten
Voedingswaarde: 170 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Knüdelsoep uit Zuid Tirol of Canederli alla Tirolese

De eerste keer skiën in Zuid Tirol ging het al binnen het eerste uur goed mis. Ik struikelde op de beginnerspiste en kwam wat ongelukkig neer, de skibinding ging niet los (toen nog met een soort touwtjes mechanisme) en voor ik het wist lag ik met een enkelfractuur in het ziekenhuis van Dobbiaco/Toblach. Mijn fijnste herrinering aan die skivakantie was de knüdelsoep op bed.

Bereidingsduur: 70 minuten
Voedingswaarde: 160 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Geroosterde bloemkool

In januari, na de feestdagen is het tijd om wat meer groenten op tafel te zetten. Soms is het moeilijk om weer wat nieuws te verzinnen bij het klaarmaken van groenten. Deze geroosterde bloemkool zal zeker in de smaak vallen, vooral om de spectaculaire manier waarop het wordt opgediend. Allerlei variaties zijn mogelijk voor extra effect kan je paarse of groene soort gebruiken of de mooie spitse Romaneske bloemkool. Een recept van Julia Hoskin uit de NYT.

Bereidingsduur: 40 minuten
Voedingswaarde: 290 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Linzensoep uit de Romeins-Joodse keuken

Minestra di Lenticchie e Pasta - Minestrone met linzen en pasta. Een klassiek Romeins-Joods recept dat vooral gegeten wordt op Nieuwjaarsdag. Een gerecht waar je, als Ezau indertijd, je geboorterecht voor zou willen verkopen!

Bereidingsduur: 60 minuten
Voedingswaarde: 250 Kcal

Herkomst gerecht: Italië
Panforte

Een oud recept voor een beroemd dessert waarvan de oorsprong niet meer te achterhalen valt. Dit is een van die oude recepten waarover meerdere versies bestaan betreffende de oorsprong. Maar zoals bij veel beroemde recepten komt het meestal neer op eenzelfde non die onder in een kast een aantal restjes vond, niet wist wat ze ervan kon maken dus allemaal tegelijk in de pan gooide en 'presto': een beroemd recept werd geboren! Door de eeuwen heen heeft iedereen wel een beetje geexperimenteerd met de ingredienten waardoor er een aantal varieteiten zijn ontstaan waaronder de Panforte Nero (met chocolade) en de Panforte Margherita (genoemd naar de koningin) de meest bekende zijn. 

Bereidingsduur: 90 minuten
Voedingswaarde: 295 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld
Herkomst gerecht: Trentino
Konijn met appelen en honing, een typisch kerstgerecht

Een zeer simpel recept met een korte bereidingstijd en heel veel karakter. Ideaal voor het kerstdiner. We beginnen met ongeveer een kilo konijn, gesneden in grote stukken.

Bereidingsduur: 240 minuten
Voedingswaarde: 295 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gevorderd
Herkomst gerecht: Italië
Panettone met Kerst

Op de redactie kwam de vraag waarom we geen recept hebben voor panettone. Mijn simpele antwoord was toen dat je net zo goed een goede panettone kan kopen omdat het zelf maken een tijdrovende bezigheid is. Maar eenmaal uitgedaagd, ging ik op zoek en vond onderstaand recept dat ik, moet ik toegeven, niet zelf heb gemaakt.

Bereidingsduur: 120 minuten
Voedingswaarde: 360 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld
Herkomst gerecht: Italië
Panficato

Als er één gebak is waarvoor je me altijd wakker mag maken dan is het wel dit hemels recept voor Panficato, Kerst of geen Kerst! Het valt nauwelijks te beschrijven hoe lekker dit wel is. Het is een stevig gebak met als basis gedroogde vijgen, krenten en rozijnen, amandelen, walnoten, pijnboompitten, appels, peren, sinaasappelschil, chocolade, jam en kaneel. Niet voor niets werd deze cake uitgeroepen als een van de 15 beste Italiaanse lekkernijen op de Golosario show, een van de belangrijkste food festivals dat ter gelegenheid van Vinitaly wordt gehouden.

Bereidingsduur: 50 minuten
Voedingswaarde: 170 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Linzensoep uit Castellucio

Er bestaan in Italie talloze recepten voor linzensoep, die hier bijna net zo populair is als erwtensoep bij ons. Maar met een groot verschil, want elke linzensoep is hier anders, iedere streek heeft zijn eigen versie, terwijl erwtensoep toch eigenlijk maar op één manier wordt klaargemaakt. In Castellucio heeft men dus vanzelfsprekend een eigen recept zoals we dat mochten proeven in de agriturismo Antica Cascina di Castellucio. Als je meer wilt weten over de linzen uit Castellucio in Umbria dat raad ik je aan om mijn verslag hiervan te lezen.  Dit recept is genoeg voor een maaltijdsoep voor 4 personen.

Bereidingsduur: 23 minuten
Voedingswaarde: 295 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Glutenvrij kastanjemeel

Kastanjemeel was, anders dan nu, hèt volksvoedsel voor de armen in Italië. Men maakte in vorige eeuwen pasta van het meel dat van de gedroogde en gemalen kastanjes werd gemaakt. Het is wat zoeter dan tarwemeel en bevat geen gluten , waardoor een elastisch deeg eigenlijk niet te maken is. Vaak wordt dan ook een tarwemeel (met gluten) toegevoegd zoals in dit recept. De meest gebruikte vorm van kastanjemeel pasta is toch wel de tagliatelle, hoewel soms ook platte vormen of een soort ravioli wordt gebruikt. Bij dit soort pasta hoort eigenlijk een saus van wilde paddenstoelen en wat kaas. Meer over kastanjes als volksvoedsel lees je hier.

Bereidingsduur: 60 minuten
Voedingswaarde: 295 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld
Herkomst gerecht: Italië
Castagnaccio, kastanjemeel taart

Castagnaccio is een typisch herfst recept, wat logisch is omdat het van verse tamme kastanjes wordt gemaakt. Het komt dan ook voornamelijk voor in de regio´s waar veel kastanjebomen groeien, in het noorden van Toscane natuurlijk, maar ook in Piedmonte, Liguria en Emilia Romagna. Het is een vrij stevige taart die ook niet echt zoet genoemd kan worden en zelfs rozemarijn bevat, niet echt een ingrediënt voor een nagerecht. Het wordt meestal gegeten na een echt herfstmaaltijd samen met een glas vin santo of notenlikeur bijvoorbeeld. Het is gemakkelijk te maken, rijk aan goede voedingsstoffen en voor wie dat belangrijk, gluten en lactosevrij .

Bereidingsduur: 40 minuten
Voedingswaarde: 350 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Crepes van kastanjemeel met radicchio vulling

Kastanjemeel is misschien moeilijk te vinden, maar in biologische winkels kan je het meestal wel bestellen. Het is heel gezond en je kan er heerlijke dingen mee maken. Het heeft wel een verloopdatum, dus probeer het pak meel binnen een maand of twee op te gebruiken. Een recept van Cucina dell´Anima. Kastanjemeel is glutenvrij .

Bereidingsduur: 10 minuten
Voedingswaarde: 200 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Italië
Campari and Orange

De naam Garibaldi voor deze cocktail is een beetje in onbruik geraakt en we kennen het tegenwoordig beter als de Campari & Orange Aperitivo. Het verhaal gaat dat, omdat Campari uit het noorden komt en sinaasappels uit het zuiden, de naam Garibaldi werd gegeven aan deze aperitivo omdat ook Garibaldi de eenwording van Italië voorstond, de zgn. Risorgimento en vandaar dus de vergelijking met deze cocktail.

Bereidingsduur: 75 minuten
Voedingswaarde: 35 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gemakkelijk
Herkomst gerecht: Tropea - Calabrië
Confit of marmalade gemaakt van de Rossa di Tropea uit Calabria

Echt geen moeilijk recept maar wel eentje die de warme zonnige smaak van Zuid Italie op tafel zet. Het blijft lang goed, dus maak meteen maar genoeg voor een volgende keer. De Rossa di Tropea uit Calabria is een zoete rode ui met een verfijnde smaak. Je kan evenwel ook een andere soort rode ui gebruiken. De marmalade is heerlijk bij allerlei andere gerechten.

Bereidingsduur: 120 minuten
Voedingswaarde: 60 Kcal
Moeilijkheidsgraad: Gevorderd
Herkomst gerecht: Ascoli Piceno - Marche
Gevulde gefrituurde olijven, Olive all'Ascolana

Terug van vakantie zal je misschien nog wel eens terugverlangen naar die heerlijke gefrituurde olijven die je daar geproefd hebt. Gevulde olijven zijn zeker een van de meest representatieve gerechten uit de regio Marche met name natuurlijk uit Ascoli . Dit antieke recept dateert uit de 18de eeuw.